Praktijkgericht onderzoek in de volgende versnelling

Het is alweer bijna vijftien jaar geleden dat de hogescholen in Nederland serieus werk begonnen te maken met praktijkgericht onderzoek. Het aantal lectoren is inmiddels gestegen tot bijna 700 en het aantal hbo-docenten dat in onderzoeksgroepen participeert tot meer dan 3.500. Er gaat ongeveer 165 miljoen euro om in het onderzoek in het hbo. Er lijkt echter een splitsing te ontstaan tussen hogescholen die onderzoek zeer serieus nemen en daar zwaar in investeren en hogescholen die dat veel minder doen, en dat is jammer, stelt lector Daan Andriessen.

In 2001 ontstond de visie dat praktijkgericht onderzoek in het hbo cruciaal is voor de kwaliteit van het onderwijs en voor de Nederlandse kenniseconomie. Vanuit het niets is sindsdien een indrukwekkende onderzoeksfunctie ontwikkeld die zulke veelbelovende resultaten laat zien dat ook de minister van OCW in haar wetenschapsvisie 2015 erkent dat het hbo een cruciale rol speelt in de kennisinfrastructuur van Nederland.

Zagen aan de poten

Nu is het tijd voor de volgende stap. In ‘Wendbaar & Weerbaar’, de strategische visie voor 2025, neemt de Vereniging Hogescholen zich voor om het onderzoek verder uit te breiden via een paar opmerkelijke stappen. Het aantal lectoren wordt uitgebreid. De hoeveelheid geld die hogescholen zelf in onderzoek steekt (‘eerste geldstroom’), gaat aanzienlijk omhoog. Er worden afspraken gemaakt wie wat gaat onderzoeken. En de meest opmerkelijke stap: hogescholen willen in de toekomst het recht om professionele doctoraten af te geven. Dat betekent dat je in de toekomst ook aan een hogeschool kan promoveren, en wel op een proefschrift dat zich richt op de praktijk. Deze stap is frappant omdat het recht van hoogleraren tot promoveren (‘ius promovendi’) een van de grootste verschillen is tussen het wo en het hbo. Voorzichtig zaagt de Vereniging Hogescholen in haar visie dus aan de poten van het binaire stelsel, het onderscheid tussen hbo en wo: “Niet de grenzen van het ooit gekozen stelsel zullen in de toekomst maatgevend moeten zijn, maar de mogelijkheden en kansen van onze studenten. Als het stelsel hun toekomst in de weg zit, heeft het zijn beste tijd gehad.”

Onderzoek is een primair proces

Dit alles is zeer goed nieuws voor en een groot compliment aan al die lectoren en onderzoekers die de afgelopen vijftien jaar pionierswerk hebben verricht, soms tegen de klippen op. Maar tussen de regels door is wel te lezen dat niet alle hogescholen op één lijn zitten. Er zijn hogescholen die onderzoek vooral zien als middel om de kwaliteit van het eigen onderwijs te verhogen. Anderen, zoals de HU, onderschrijven daarnaast het belang van praktijkgericht onderzoek van hogescholen voor de verbetering van de beroepspraktijk. Binnen de HU wordt onderzoek gezien als primair proces, naast het geven van onderwijs, en niet slechts als ondersteunend proces. Er lijkt een splitsing te ontstaan tussen hogescholen die onderzoek zeer serieus nemen en daar zwaar in investeren en hogescholen die dat veel minder doen, en dat is jammer. Voor het realiseren van de ambitieuze doelstellingen van de hogescholen is immers intensieve onderlinge samenwerking van alle partijen nodig.

Vereniging van Lectoren

Om die samenwerking te verstevigen, hebben de lectoren in Nederland zich eind 2014 georganiseerd in de Vereniging van Lectoren. Missie van de vereniging is het bevorderen van praktijkgericht onderzoek door samenwerking van lectoren. De activiteiten van de Vereniging richten zich op drie doelen: 1) bevorderen van kwaliteitsonderzoek 2) behartigen van belangen van lectoren en 3) profileren van praktijkgericht onderzoek. We gaan onze werkwijzen afstemmen, onderzoeksmethoden ontwikkelen die passen bij praktijkgericht onderzoek, werken aan opleidingsmogelijkheden en themamiddagen organiseren. We proberen de belangen van lectoren te behartigen als het gaat om arbeidsvoorwaarden en onderzoeksbudgetten. En we gaan gezamenlijk onderzoek in het hbo en het vak van lector promoten. Op de nieuwe website www.lectoren.nl is daar alles over te lezen.

Dr. Daan Andriessen
Lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek
Hogeschool Utrecht
www.daanandriessen.hu.nl

juni 2015
 
Noot: De redactie van de onderzoeksnieuwsbrief nodigt elke maand één van de lectoren van de HU uit om op basis van de eigen expertise een visie te geven op actuele issues in onze samenleving.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten