Open data in Nederland: Ervaringen van eerstejaars studenten CMD

Het jaar 2011 werd door Neelie Kroes afgesloten met de presentatie van een nieuwe Europese richtlijn die ervoor moet zorgen dat overheden meer data voor hergebruik ter beschikking stellen. Open data is volgens Kroes 'goud waard'. Ook binnen de Nederlandse overheid groeit de aandacht voor open data. In de door het rijk geïnitieerde wedstrijd ‘Apps voor Nederland’ konden deelnemers mobiele applicaties ontwikkelen met open overheidsdata. Onder die ontwikkelaars waren eerstejaars studenten Communication & Media Design van de Hogeschool Utrecht. Zij hebben enthousiast gepionierd en succesvolle concepten bedacht die gezien de overeenkomsten met de prijswinnende applicaties zeker kans van slagen zouden hebben. Het was weliswaar leuk en leerzaam om nieuwe applicaties te bedenken bouwen en vormgeven, makkelijk was het niet. Het aanbod van open data is nog beperkt, datasystemen zijn complex en veel ‘open’ data is in de praktijk lang niet zo open. Hopelijk dragen onze bevindingen en aandachtspunten bij aan de verdere ontwikkeling van open data in het publieke domein.

Eerstejaars CMD: Rein Krijsman, Robert van Assenbergh en Pjotr Sen

Wedstrijd

Met de eerste editie van de wedstrijd ‘Apps voor Nederland’ wil de overheid het creatief en innovatief gebruik én de verspreiding van de ‘schat’ aan openbare overheidsinformatie stimuleren. In de laatste twee maanden van 2011 gingen studenten Communication & Media Design vol enthousiasme van start met het ontwikkelen van een open data applicatie, in samenwerking met het Lectoraat Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein. Vier groepen studenten is het gelukt om interessante en functionele applicaties te ontwikkelen met betrekking tot openbare kunst, onderwijs en gemeentelijke informatie. Studenten Liza Kempe, Juliëtte Nieuwstraten en Daan van den Berg hebben een mooie cultuurapplicatie ingezonden, maar die bleek helaas niet aan de wedstrijdvoorwaarden te voldoen doordat de gebruikte overheidsdata door de verstrekker nog niet in de database was verwerkt. 

iHBO

De web-based app iHBO van Rein Krijgsman, Robert van Assenbergh en Pjotr Sen (foto) is wel geaccepteerd door de jury. Deze applicatie biedt aankomend studenten, ouders en decanen informatie op maat om een weloverwogen en goed geïnformeerde studiekeuze te kunnen maken. Deze inzending is tijdens de prijsuitreiking in Utrecht op 26 januari j.l. niet in de prijzen gevallen,  maar de studenten verdienen alle lof voor de geleverde prestatie.

Beperkte ‘open’ data

De open data zijn zowel in kwantiteit als in diversiteit beperkt.  Tijdens de wedstrijd is meer data beschikbaar gekomen, maar een uitgebreider aanbod van informatie en een betere afstemming op de behoeften van burgers zou de overheid daadwerkelijk transparanter maken. Hopelijk lukt het open data ontwikkelaars zoals Waag Society de databank op korte termijn te vullen met een grotere variëteit aan gegevens. Hierdoor ontstaat een breder scala aan applicaties én meer inzicht in de manier waarop -en met welk doel- gebruik wordt gemaakt van overheidsgegevens door verschillende doelgroepen.

Open data voor dummies?

De techniek bleek een ander obstakel te zijn om met open data te werken. Het ontsluiten van informatie uit de vaak ongebruiksvriendelijke systemen lijkt slechts voor een kleine groep techneuten weggelegd en nauwelijks voor de ‘gewone burger’.  Als we willen dat informatie wordt gedeeld en hergebruikt is het noodzakelijk dat een zo divers mogelijke groep wordt bereikt, ook de gewone burger als potentiële applicatieontwikkelaar. 

Openbaarheid kent  grenzen

Een ander punt van aandacht is het democratische idee van open data. In de praktijk blijkt dit idee weerbarstig. Het is niet altijd mogelijk om partijen ertoe te bewegen om ‘hun’ data ook daadwerkelijk openbaar te maken. Eén van de groepen studenten merkte dat wanneer de eigenaren van die data zelf een (financieel) slaatje denken te kunnen slaan uit het openbaar maken van hun data, ze minder genegen zijn deze ook daadwerkelijk te delen. Wie bepaalt welke data openbaar moet worden en wanneer? Als partijen dat zelf beslissen kun je je afvragen of wel alle interessante informatie wordt gedeeld of dat men toch op de goudmijn blijft zitten. Er wordt gesteld dat het zou moeten draaien om maatschappelijke en economische waarde, maar de vraag is of die twee dan wel in balans zullen blijven.

Toekomst

Het is goed om te zien wat eerstejaars studenten nu al met open data kunnen ontwikkelen. Hopelijk kunnen de beperkingen die we in dit traject tegenkwamen worden verholpen, zodat de filosofie van een open en transparante overheid en gebruik en hergebruik van open data meer werkelijkheid wordt. We blijven de ontwikkelingen volgen en hopen dat 2012 het jaar wordt waarin grote stappen worden gemaakt op dit gebied. 

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten