De oorlog die duurde. Deel 4 van Dat nooit meer

In het vierde deel van het boek wordt om te beginnen de enorme betekenis van de herinnering aan de oorlog in de laatste decennia van de twintigste eeuw geschetst (hoofdstuk 25).

Dat nooit meer 1980 en later

Vooral in 1985 en 1995 werd er, zij het op verschillende manieren, voortdurend naar de oorlog verwezen. Hierbij kwam de Shoah in toenemende mate in het centrum van de belangstelling te staan (hoofdstuk 26). Ondertussen stonden steeds meer groepen op die eveneens aandacht vroegen (hoofdstuk 27). Zij hadden op z’n minst gedeeltelijk succes. Al die aandacht en al dat leed van zoveel personen en groepen riepen opnieuw de vraag op die eind jaren zestig, begin zeventig eveneens was opgekomen: wie waren er, behalve de nazi’s en hun handlangers, nog meer schuldig? Het nu gegeven antwoord was niet noemenswaardig anders dan voorheen, zij het dat het voorzien werd van meer details en tal van gênante onthullingen (hoofdstuk 28). Bovendien sloeg het nu, anders dan in de jaren zestig, in brede kring aan en drong zelfs door tot het politieke vertoog. Mede hierdoor bleef de Tweede Wereldoorlog ook aan het begin van het derde millennium een belangrijk referentiepunt in de Nederlandse samenleving (hoofdstuk 29). Maar doordat de gebeurtenissen verder in het verleden kwamen te liggen en het aantal mensen met herinneringen snel afnam, dreigde tegelijkertijd gevaar dat weliswaar altijd gedreigd had maar met de tijd slechts groter kon worden: dat de Tweede Wereldoorlog zoiets werd als een stoplap, bruikbaar voor alles maar daarom in toenemende mate betekenisloos. Vandaar de belangrijke taak die weggelegd is voor degenen die in de loop van de tijd degenen zullen zijn die zich bij uitstek om het onderwerp zullen bekommeren: de historici. In het laatste hoofdstuk (hoofdstuk 30) worden enkele van hun belangrijkste vraagstellingen en voorlopige antwoorden geschetst, evenals hun pogingen gebruik en misbruik van het verleden tegen te gaan.

 

Hoofdstukindeling van deel 4: De oorlog die duurde

  • Herinneringshausse, herdenkingsindustrie & geschiedenispolitiek. Oorlog aan alle kanten
  • Nooit meer Auschwitz. Hoe de oorlog in het teken van de Shoah kwam te staan
  • Het verhaal van de anderen. Herinnering en verwerking bij achtergestelde groepen en hun nazaten
  • Gênante praktijken en onbetaalde rekeningen. De onthulling van een hypocrisie en de renaissance van het rechtsherstel
  • Gesleten emoties, nieuwe clichés en vreemde vergelijkingen. Hoe en waarom de oorlog ook uit Nederland niet verdween
  • Voorbij goed en kwaad? Professionele pogingen tot afstand van het heersend beeld

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten