Werken in gedwongen kader

Welke methoden werken om crimineel gedrag te stoppen en om mensen te helpen bij het opbouwen van een delictvrij bestaan? Het boek ‘Werken in gedwongen kader’, waarvan lector Anneke Menger van Hogeschool Utrecht (HU) één van de auteurs is, beschrijft diverse mogelijkheden voor  sociale professionals in de justitieketen. Zij kunnen onder meer gedragsinterventies uitvoeren, zoals trainingen in agressiebeheersing of probleemoplossing. Ook het beïnvloeden van sociale relaties kan effectief zijn, evenals het goed inschatten van de kans op herhaling van delictgedrag. Bij jongeren zijn interventies die zijn gericht op het gezinssysteem belangrijk.

Het boek ‘Werken in gedwongen kader’, dat onlangs uitkwam, bevat veel wetenschappelijke inzichten en methodische handreikingen. Het is bedoeld voor alle professionals die in een ambulante setting werken met volwassenen die delicten hebben gepleegd, met als doel: herhaling van delictgedrag voorkomen. Denk aan reclasseringswerkers, professionals die in de gevangenis de re-integratie voorbereiden en die vanuit gemeenten de nazorg coördineren of overlast in buurten moeten terugdringen.

Effectief

Het boek beschrijft methoden waarvan is aangetoond dat ze de afbouw van delinquent gedrag kunnen ondersteunen. Enkele belangrijke inzichten zijn samengevat in het zogenoemde ‘Risk – Needs – Responsivity’-model, dat een groot aantal principes bevat voor effectief ingrijpen door professionals. Die zijn vooral effectief als ze gecombineerd worden uitgevoerd. Interventies moeten zijn afgestemd op het risico dat de cliënt opnieuw in de fout gaat (Risk), en op de factoren die daaraan ten grondslag liggen, zoals criminele vrienden of verslaving (Needs). En de interventies moeten maatwerk zijn, dus goed passen bij de persoonlijke omstandigheden en vaardigheden (Responsivity).

Positieve sociale bindingen

Positieve sociale bindingen zijn een belangrijke factor voor het stoppen van crimineel
gedrag, blijkt uit diverse internationale onderzoeken. “Positieve sociale bindingen brengen ook informele sociale controle met zich mee”, zegt lector Anneke Menger hierover. “Sommige sociale gebeurtenissen in het leven kunnen uitgroeien tot echte keerpunten, zoals trouwen en het verkrijgen van een baan. Essentieel is dat de bindingen betekenisvol en belangrijk zijn voor de (ex)delinquent. Die wil de connecties niet kwijt, en dat motiveert hem zich te conformeren aan de sociale normen van de groep.”

Verandering in zelfbeeld

Het afbouwen van een criminele loopbaan gaat vaak samen met een verandering in het zelfbeeld van de delinquent en een nieuwe kijk op het eigen levensverhaal. Menger: “Ex-delinquenten ontwikkelen een levensverhaal dat anderen, maar vooral henzelf, ervan overtuigt dat ze het delinquente gedrag achter zich kunnen laten. Onderdeel daarvan is vaak dat ze iets goed doen voor de samenleving, als het ware iets teruggeven om negatieve daden uit het verleden te herstellen. ”

Werkalliantie

De kwaliteit van de samenwerking tussen professional en delinquent, ook wel werkalliantie genoemd, speelt eveneens een belangrijke rol bij het stoppen van crimineel gedrag. In het boek is beschreven wat  de kenmerken zijn van een effectieve werkalliantie in het gedwongen kader, op welke wijze professionals daaraan kunnen werken, en hoe ze met elkaar kunnen bewaken of ze op de goede weg zitten. Deze inzichten zijn gebaseerd op het onderzoek naar de werkalliantie van de HU-lectoren Anneke Menger en Andrea Donker.

Niet effectief

Het boek bevat ook inzichten over wat minder goed werkt. Methoden die zijn gebaseerd op afschrikking verkleinen meestal niet de kans dat iemand opnieuw een delict pleegt. Interventies die plaatsvinden in de leefomgeving van de ex-delinquent, uitgevoerd door goed geschoolde en gemotiveerde professionals, zijn effectiever. Dat komt doordat in de eigen leefomgeving kan worden ingegaan op de reële problemen die ex-delinquenten tegenkomen.

‘Werken in gedwongen kader’ is het eindresultaat van het afgeronde onderzoeksprogramma ‘Bronnen van Continuïteit’ van het Lectoraat Werken in een Justitieel Kader van de HU, dat werd gefinancierd door SIA Raak Publiek. Lector Anneke Menger en onderzoekers Jacqueline Bosker en Lous Krechtig voerden de redactie. Het boek staat centraal op het congres ‘Vakmanschap van de reclasseringswerker’ dat het lectoraat jaarlijks organiseert en dat op 1 november wordt gehouden bij Hogeschool Utrecht.

De uitgave bevat nieuw materiaal voor de minor ‘Werken in gedwongen kader’ bij 12 hogescholen en krijgt ook een goed vervolg in het werkveld en de wetenschap. Ook in Europa is aandacht voor de resultaten. De bevindingen over de werkalliantie in het gedwongen kader zijn onlangs gepresenteerd op het Worldcongress on Probation in London en op een conferentie van de werkgroep Community Sanctions van de European Society of Criminology in Bratislawa. Het Europese onderwijsprogramma Criminal Justice Social Work, dat vanaf 2014 wordt uitgevoerd aan 14 Europese universiteiten en hogescholen (waaronder de HU), besteedt zelfs een hele module aan het nieuw ontwikkelde concept over de werkalliantie in gedwongen kader.

Het methodiekboek is te bestellen bij: swpbook.com. http://www.swpbook.com/1667

Wat hebben professionals aan ‘Werken in gedwongen kader’?

Medewerkers in de reclassering vertellen in onderstaand filmpje hoe het boek ‘Werken in gedwongen kader’ hen helpt in de professionele praktijk. Het boek komt voort uit het HU-onderzoeksproject over professioneel werken in de reclassering van lector Anneke Menger. Het boek bevat veel wetenschappelijke inzichten en methodische handreikingen. Het is bedoeld voor alle professionals die in een ambulante setting werken met volwassenen die delicten hebben gepleegd, met als doel: herhaling van delictgedrag voorkomen. Het onderzoeksproject is, samen met het HU-onderzoek ‘Every picture tells a story’, genomineerd voor een SIA RAAK award.


Werken in een Justitieel Kader

Werken in Justitieel Kader

Over het lectoraat

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten