Voorkómen van een open been (ulcus cruris); Het verhogen van de zelfredzaamheid van patiënten met een chronische veneuze ziekte

(Patient self-ReliAnce in the Prevention of venous Leg Ulcers – PARAPLU)

Dit promotieonderzoek loopt van maart 2015 tot maart 2019.
Het onderzoek valt binnen de onderzoekslijn ‘communicatie met patiënt’ van het lectoraat Innovatie van Zorgprocessen in de Farmacie (IZF).

Maatschappelijke relevantie en relevantie voor het onderwijs

Als Huidtherapeut en Verpleegkundige krijg je in de praktijk vaak te maken met patiënten met een chronische veneuze ziekten, maar ook als Fysiotherapeut of Farmakundige kun je deze patiënten tegenkomen. Chronische veneuze (de aderen betreffend) ziekten kunnen leiden tot een open been; een chronische wond met een verstoorde helingstendens door de onderliggende veneuze aandoening. Een open been heeft een behoorlijke impact op de kwaliteit van leven van de patiënt, aangezien de wond vaak pijnlijk is, ruikt en jeukt. De zorg voor chronische veneuze aandoeningen is versnipperd en niet continu, symptomen als spataderen en oedeem (onderhuidse vochtophoping) worden behandeld en de patiënt verlaat de zorg totdat een volgend symptoom zich voordoet. Als Huidtherapeut en Verpleegkundige leer je een deel van deze symptomen te behandelen, echter is het monitoren van de patiënt nog niet voldoende in de opleidingen gewaarborgd aangezien dit in de praktijk ook niet voldoende aanwezig is. Daarnaast wordt weinig tot geen preventie toegepast om een eerste open been te voorkomen, terwijl bijvoorbeeld diabetes patiënten regelmatig op controle komen om een chronische wond in de vorm van een diabetische voet te voorkómen. De oorzaak van het gebrek aan continuïteit van zorg en het gebrek aan preventieve maatregelen in de zorg voor veneuze aandoeningen komt onder andere door een gebrek aan kennis over de mogelijke risico- en beschermende factoren met betrekking tot het ontwikkelen van een open been. De aandacht van de promotiestudie van Audrey gaat dan ook met name uit naar de ontwikkeling van een risicoprofiel en een daarop volgend zelfmanagementprogramma voor patiënten met een chronische veneuze aandoening ter voorkoming van een open been. Het risicoprofiel en zelfmanagementprogramma zijn onderwerpen die goed binnen het curriculum van een paramedici passen. Wanneer je als zorgverlener patiënten met een risico op het ontwikkelen van een open been kunt herkennen, kun je beter en gerichter zorg verlenen en de patiënten coachen bij het zelfmanagement. De uitkomsten van dit promotie onderzoek zullen dan ook  ingebed worden in het onderwijs.

De eerste stap van de studie is gemaakt, een literatuur review over de reeds bekende risico factoren voor het ontwikkelen van een veneus ulcus is uitgevoerd. Hierna zullen achtereenvolgens een kwalitatief onderzoek (patiënt interviews) en een case-control onderzoek plaatsvinden naar de risico- en beschermende factoren voor het ontwikkelen van een veneus ulcus. Daarna zal een literatuur review gedaan worden naar de effectiviteit van mogelijke preventieve interventies (met betrekking tot de risico- en beschermende factoren) voor een open been. In een kosten-efficiëntie analyse zal bekeken worden of deze preventieve interventies de zorgkosten voor een patiënt met een chronische veneuze aandoening ook daadwerkelijk verlaagd. De uitkomsten van al deze studies zullen gebruikt worden voor het ontwikkelen van een zelfmanagementprogramma voor het voorkomen van een open been bij patiënten met een chronische veneuze aandoening. Uiteindelijk zal nog een kwalitatief onderzoek (patiënt en zorgverlener – focusgroepen) uitgevoerd worden om de belemmerende en bevorderende factoren te achterhalen voor het implementeren van het zelfmanagement programma.

Vraagstellingen

Onderzoeksvraag 1
Welke en in welke mate zijn patiënt en/of zorgfactoren gerelateerd aan het ontstaan van een open been bij patiënten met chronische veneuze ziekten in een volwassen Nederlandse populatie?

Deelvragen

  • Welke en in welke mate zijn patiënt- en/of zorgfactoren volgens de literatuur geassocieerd met het verergeren van chronische veneuze ziekten of het ontwikkelen van een open been in een volwassen populatie met chronische veneuze ziekten?
  • Hoe ervoeren volwassen patiënten met een chronische veneuze ziekte de ontwikkeling van een open been en wat was volgens hun daarvoor de oorzaak?
  • Welke en in welke mate zijn patiënt- en/of zorgfactoren gerelateerd aan het ontstaan van een veneus ulcus bij patiënten met chronische veneuze ziekte in een volwassen Nederlandse populatie?

Onderzoeksvraag 2

  • Welke preventieve interventies zijn haalbaar in een zelfmanagement programma voor de preventie van een open been in patiënten met chronische veneuze ziekten in een volwassen Nederlandse populatie?
  • Welke en in welke mate zijn preventieve interventies voor een eerste veneus ulcus volgens de literatuur effectief in een volwassen populatie met chronische veneuze ziekten?
  • Welke preventieve interventies zijn kostenefficiënt in de zorg voor chronische veneuze ziekten om een veneus ulcus te voorkómen?
  • Welke belemmerende en bevorderende factoren zijn er in de huidige en toekomstige zorg (zelfmanagementprogramma) voor chronische veneuze ziekten met het oog op het voorkómen van een veneus ulcus: Het perspectief van de patiënt en de zorgverlener?

Doelstellingen

Het doel van dit promotieonderzoek is het achterhalen van de risico- en beschermende factoren in de ontwikkeling van een eerste open been bij patiënten met een chronische veneuze ziekte en aan de hand hiervan een risicoprofiel op te stellen. Met behulp van het risicoprofiel wordt een zelfmanagement programma ontwikkeld waarbij de patiënt de zorg/begeleiding krijgt die voor hem/haar nodig is (al dan niet continu) om te voorkómen dat er een open been ontstaat.

Kortom dit promotieonderzoek is een toegevoegde waarde voor zowel de patiënt als de zorgverlener waartoe jullie worden opgeleid! De uitkomsten van dit onderzoek zullen leiden tot een toevoeging aan de opleiding en het beroep om meer patiëntgerichte, efficiënte en evidence based zorg te kunnen verlenen.

schema probleemstelling open been

Figuur 1: Building blocks interventie ontwerpen PARAPLU-study.

 

Open benen
 

Figuur 2: v.l.n.r. hyperpigmentatie, oedeem,  eczeem, atrofie blanche en een open been.

Innovatie van Zorgprocessen in de Farmacie

Disseminatie van Farmaceutische Innovaties

Over het lectoraat

Oud-Lector

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten