UPACT - Psychosocial Care after Stroke

Looptijd: juni 2018 – oktober 2020
Betrokken lector: dr. N. Bleijenberg RN
Betrokken onderzoekers: dr. J.M. de Man-van Ginkel RN, PhD kandidaat D.J.J. van Nimwegen MSc
Bijbehorend promotieonderzoek: Psychosociale zorg na beroerte (D.J.J. van Nimwegen)
Betrokken opleidingen: Bachelor Verpleegkunde

Doel en doelgroep

Het doel van het onderzoek is het ontwikkelen van een psychosociaal zorgprogramma voor de stroke zorgketen gedurende het eerste jaar na beroerte. Dit zorgprogramma richt zich op het voorkomen en behandelen van klachten van stemmingsstoornissen, zoals depressie en angst. Dit programma ontwerpen we in nauwe samenwerking met zowel patiënten met een beroerte als zorgverleners die in de hele stroke-zorgketen zorg verlenen aan deze patiënten. Het programma wordt ontwikkeld aan de hand van de volgende uitgangspunten:

  • Het programma is afgestemd op de specifieke zorgen en behoeften van de patiënten in het eerste jaar na een beroerte.
  • Het programma gaat uit van de zogenoemde ‘stepped care’-benadering, door bij veelvoorkomende maar milde klachten eenvoudige en laag-intensieve interventies aan te bieden en indien nodig bij matige klachten de zorg op te schalen naar meer complexe en/of intensievere interventies, tot en met doorverwijzing naar specialistische behandelingen bij ernstige en/of aanhoudende klachten.
  • Het programma is ingebed in de dagelijkse zorg aan patiënten in de hele stroke-zorgketen.

Relevantie voor de beroepspraktijk/maatschappelijke relevantie

Een psychosociaal zorgprogramma voor de hele stroke zorgketen – dat aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënten én bij de dagelijkse praktijk, en dat is gebasserd op best beschikbare evidence – stelt zorgverleners in staat patiënten in het eerste jaar na beroerte ten aanzien van het stemmingsstoornissen de beste zorg, op het juiste moment, door de daarvoor meest geschikte zorgverleners te kunnen bieden. Met dit zorgprogramma beogen we stemmingsstoornissen waar mogelijk te voorkomen of op tijd te identificeren, te monitioren en indien nodig te behandeld. Hierdoor zullen patiënten in het eerste jaar na een beroerte minder lang of minder ernstig stemmingsstoornissen ervaren en dat draagt bij aan een beter herstel na beroerte.

Relevantie voor het onderwijs

Bevindingen van dit onderzoek zullen worden gebruikt om het onderwijs voor verpleegkundigen en andere zorgprofessionals te verbeteren, door de resultaten op te nemen in het studieprogramma van de bachelor Verpleegkunde (Hogeschool Utrecht) en de master Verplegingswetenschap (Universiteit Utrecht). Daarnaast zullen docenten en studenten van deze opleidingen bij verschillende onderdelen van het project worden betrokken, bijvoorbeeld door een deel van het onderzoek uit te voeren als onderdeel van hun opleiding.

Consortium/projectpartners

Het project is een samenwerkingsverband tussen diverse partijen: Hogeschool Utrecht; Verplegingswetenschap UMC Utrecht; Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht; deelnemende stroke services (UMC Utrecht te Utrecht , Ziekenhuis Gelderse Vallei te Ede, Meander Medisch Centrum te Amersfoort, Rijnstate te Arnhem, St. Antoniusziekenhuis te Nieuwegein); de stichting Hersenletsel.nl Nederland; het platform Neuro & Revalidatie van de Beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN); en buitenlandse samenwerkingspartners. 

Resultaat/producten

Het project bestaat uit drie deelstudies, die de volgende producten zal opleveren:

  • Inzicht in de prevalentie en ernst van stemmingsstoornissen – zoals onder meer depressie en angst – bij patiënten op verschillende momenten in het eerste jaar na de beroerte. 
  • Inzicht in de best practices (parels) van de huidige zorg én de wensen en behoeften ten aanzien van de zorg in de stroke zorgketens gedurende het eerste jaar na een beroerte. 
  • Een overzicht vanuit de bestaande wetenschappelijke literatuur van potentieel effectieve interventie-ingrediënten voor psychosociale zorg bij stemmingsstoornissen.

De bevindingen van dit onderzoek zullen gebruikt worden voor de ontwikkeling van een eerste versie – de zogenoemde blauwdruk – van het zorgprogramma voor psychosociale zorg in de stroke-zorgketen gedurende het eerste jaar na beroerte.

Implementatie

De verschillende projectonderdelen levert een blauwdruk van het zorgprogramma op dat klaar is om verder geëvalueerd te worden op toepasbaarheid in de praktijk en op effectiviteit op stemmingsstoornissen bij patiënten in het eerste jaar na een beroerte. Tijdens de ontwikkeling wordt al rekening gehouden met de toekomstige implementatie van dit programma door de intensieve betrokkenheid van zowel patiënten als zorgverleners. Het programma zal op kleine schaal geïmplementeerd worden om de evaluatie van toepasbaarheid in de praktijk en de effectiviteit op stemmingsstoornissen mogelijk te maken. Dit zal belangrijke informatie opleveren die benut zal worden voor de verspreiding en implementatie van het psychosicale zorgprogramma in de reguliere zorg.