UPACT: Development psychosocial care programme

Looptijd: maart 2020 – oktober 2020
Betrokken lector: dr. N. Bleijenberg RN
Betrokken onderzoekers: dr. J.M. de Man-van Ginkel RN, PhD kandidaat D.J.J. van Nimwegen MSc, Prof. dr. Lisette Schoonhoven (UMCU), Prof. dr. Anne Visser-Meily (UMCU)
Bijbehorend promotieonderzoek: Psychosociale zorg na beroerte (D.J.J. van Nimwegen)
Betrokken opleidingen: Bachelor Verpleegkunde

Doel en doelgroep

Het doel van het onderzoek is het ontwikkelen van een psychosociaal zorgprogramma voor de stroke zorgketen gedurende het eerste jaar na beroerte. Dit zorgprogramma richt zich op het voorkomen, vroegsignaleren en behandelen van klachten van stemmingsstoornissen, zoals depressie en angst. Dit programma ontwerpen we in nauwe samenwerking met zowel patiënten met een beroerte als zorgverleners die in de hele stroke-zorgketen zorg verlenen aan deze patiënten. Het programma wordt ontwikkeld aan de hand van de volgende uitgangspunten:

  • Het programma is afgestemd op de specifieke zorgen en behoeften van de patiënten in het eerste jaar na een beroerte; 
  • Het programma gaat uit van de zogenoemde ‘stepped care’-benadering, door bij veelvoorkomende maar milde klachten eenvoudige en laag-intensieve interventies aan te bieden en indien nodig bij matige klachten de zorg op te schalen naar meer complexe en/of intensievere interventies, tot en met doorverwijzing naar specialistische behandelingen bij ernstige en/of aanhoudende klachten;
  • Het programma is ingebed in de dagelijkse zorg aan patiënten in de hele stroke-zorgketen.

Relevantie voor de beroepspraktijk/maatschappelijke relevantie

Een psychosociaal zorgprogramma voor de hele stroke zorgketen – dat aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënten én bij de dagelijkse praktijk, en dat is gebaseerd op best beschikbare evidence – stelt zorgverleners in staat patiënten in het eerste jaar na beroerte ten aanzien van het stemmingsstoornissen de beste zorg, op het juiste moment, door de daarvoor meest geschikte zorgverleners te kunnen bieden. Met dit zorgprogramma beogen we stemmingsstoornissen waar mogelijk te voorkomen of op tijd te identificeren, te monitoren en indien nodig te behandelen. Hierdoor zullen patiënten in het eerste jaar na een beroerte minder lang of minder ernstig stemmingsstoornissen ervaren en dat draagt bij aan een beter herstel na beroerte.

Relevantie voor het onderwijs

Bevindingen van dit onderzoek zullen worden gebruikt om het onderwijs voor verpleegkundigen en andere zorgprofessionals te verbeteren, door de resultaten op te nemen in het studieprogramma van de bachelor Verpleegkunde (Hogeschool Utrecht) en de master Verplegingswetenschap (Universiteit Utrecht). Daarnaast zullen docenten en studenten van deze opleidingen bij verschillende onderdelen van het project worden betrokken, bijvoorbeeld door een deel van het onderzoek uit te voeren als een verdieping of verbreding van hun kennis en ervaring c.q. als een verdieping of verbreding op het domein ‘onderzoekend vermogen’ in hun opleiding.

Consortium/projectpartners

Het project is een samenwerkingsverband tussen diverse partijen:

  • Hogeschool Utrecht
  • Verplegingswetenschap UMC Utrecht
  • Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht
  • UMC Utrecht te Utrecht
  • Ziekenhuis Gelderse Vallei te Ede
  • Meander Medisch Centrum te Amersfoort
  • Rijnstate te Arnhem
  • St. Antoniusziekenhuis te Nieuwegein
  • Stichting Hersenletsel.nl Nederland
  • Platform Neuro & Revalidatie van de Beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Buitenlandse samenwerkingspartners

Resultaat/producten

In dit project wordt gebruik gemaakt van de resultaten van drie voorgaande deelstudies:

De bevindingen van deze onderzoeken zullen gebruikt worden voor de ontwikkeling van een eerste versie – de zogenoemde blauwdruk – van het zorgprogramma voor psychosociale zorg in de stroke-zorgketen gedurende het eerste jaar na beroerte.

Implementatie

De verschillende projectonderdelen leveren een blauwdruk van het zorgprogramma op dat klaar is om verder geëvalueerd te worden op toepasbaarheid in de praktijk en op effectiviteit op stemmingsstoornissen bij patiënten in het eerste jaar na een beroerte. Tijdens de ontwikkeling wordt al rekening gehouden met de toekomstige implementatie van dit programma door de intensieve betrokkenheid van zowel patiënten als zorgverleners. Het programma zal in onderzoeksverband geïmplementeerd worden om de evaluatie van toepasbaarheid in de praktijk en de effectiviteit op stemmingsstoornissen mogelijk te maken. Dit zal belangrijke informatie opleveren die benut zal worden voor de verdere verspreiding en implementatie van het psychosociale zorgprogramma in de reguliere zorg.