Transnational Literary Projects and the European Identity

Looptijd: december 2014 - augustus 2018

Betrokken opleidingen:  lerarenopleiding Hogeschool Utrecht, opleiding Neerlandistiek Universiteit van Amsterdam – Moderne Letterkunde
Betrokken universiteit: Universiteit van Amsterdam
Website project: http://www.uva.nl/profiel/z/u/a.zuurmond/a.zuurmond.html

Naarmate financiële en politieke crises de kwestie van een gemeenschappelijke Europese identiteit urgenter maken, wordt de vraag wat ons bindt op dit moment met een verhoogd gevoel van urgentie bediscussieerd. Om dergelijke reflecties over een gemeenschappelijke identiteit te vergemakkelijken, zijn verschillende transnationale projecten opgezet door culturele organisaties, gepromoot door en meestal met financiële steun van EU-programma’s en -instellingen. Vier van deze grensoverschrijdende initiatieven, die sinds 2000 worden ontplooid, zullen dienen als case studies om na te gaan wat voor strategieën met deze projecten samenhingen en wat de effecten waren. De kernvraag van het voorgestelde onderzoek is: wat zijn de strategieën en effecten van deze transnationale literaire projecten? Al deze transnationale projecten zijn gebaseerd op een gezamenlijke strategie om een vergelijkbaar effect te produceren, namelijk om intellectuelen te betrekken bij het debat over een Europese identiteit vanuit een literair perspectief. Deze initiatieven bieden dus een gelegenheid om deze strategie te onderzoeken door de intenties van de organisatoren van deze projecten te analyseren, en om de vraag te onderzoeken waarom literatuur als een waardevolle bijdrage tot dit debat wordt beschouwd. De effecten zullen beoordeeld worden door de resultaten van deze projecten te evalueren: enerzijds de culturele artefacten die uit deze projecten voortkomen, en anderzijds de rol van deze projecten in het licht van het publieke debat over een Europese identiteit.

Wetenschappelijke relevantie

Kwesties als de gemeenschappelijke markt, immigratie, solidariteit en uitbreidingen van de Europese Unie lokken steeds vaker een discussie uit die verder gaat dan een technocratisch perspectief, namelijk die van een gedeelde Europese identiteit. Vragen omtrent wat de Europeanen bindt, worden met een groeiend besef van urgentie beantwoord, zowel in academische publicaties als in de reguliere media. Dit onderzoek brengt in de eerste plaats theoretische kennis naar voren over een kwestie die binnen deze onderzoeksgroep een gedeelde zorg is, namelijk die van identiteit. Dit onderzoek gaat ervan uit dat het begrip identiteit geen stabiele kern of essentie is, maar eerder geconstrueerd, betwist en gereconstrueerd wordt binnen sociale en discursieve praktijken (Hall & Du Gay, 1996). Deze analyse is verder ingebed in lopend onderzoek naar de veranderende rol van intellectuelen in de publieke sfeer (Posner 2004; Heynders 2009; Vaessens 2009).

Praktische relevantie

De verschillende theoretische invalshoeken en de case studies hebben waardevolle input opgeleverd voor het curriculum van de lerarenopleiding (Instituut Archimedes), in de vorm van een module over ‘Leraar in Europa’ (bachelor, minor “Internationalise your Classroom!”), een module over literatuurtheorie met een focus op het onderwerp ‘identiteit’, en de jaarlijkse studentenconferentie Leraar in Europa. Een van de case studies is vertaald naar lesmateriaal voor secundair onderwijs en internationalisering.

Partner

Universiteit van Amsterdam

Resultaten

Dissertatie (monografie)

Normatieve professionalisering

Normatieve professionalisering

Over het lectoraat