Samen leren voor een betere school: Een studie naar de ontwikkeling van 'agency' van studerende leraren in samenwerkingsprocessen tussen opleiding en beroepspraktijk (promotieonderzoek)

Looptijd: 2019 - 2022
Betrokken lector: Prof. dr. C. Bakker
Betrokken onderzoeker: Drs. Anita Emans
Betrokken opleidingen: MEN

Korte beschrijving van het onderzoek

In dit promotieonderzoek richt Anita Emans zich op leraren die naast hun werk studeren. Met het onderzoek wil ze meer inzicht krijgen in hoe deze leraren tijdens hun opleiding beter in staat gesteld kunnen worden om een rijke leeromgeving vorm te geven. Een leeromgeving waarin opleidingsinhoud en beroepspraktijk op elkaar aansluiten. Ze focust daarbij op hoe betekenisvolle samenwerking in de beroepspraktijk vorm krijgt in professionaliseringssituaties. Ze wil weten hoe samenwerking tussen leraren ertoe kan bijdragen dat zij ‘agency’ ontwikkelen: er bewust voor kiezen, en in staat zijn om invloed uit te oefenen op hun werk en hun professionele rol, om zo bij te dragen aan goed onderwijs. 

Wetenschappelijke relevantie

Hoewel veel onderzoek is gedaan naar factoren voor effectieve samenwerking is er weinig zicht op ‘agency’-bevorderende mechanismen in samenwerkingsprocessen en hoe individuele en organisatiefactoren hierbij een rol spelen. Dit onderzoek levert hieraan een bijdrage door dit in drie kansrijke professionaliseringssituaties intensief te verkennen en in samenhang te bestuderen. Het onderzoek levert tevens onderwijskundige inzichten en beproefde handvatten op ten aanzien van de combinatie van opleiden en werkplekleren. Daarmee komt deze studie tegemoet aan een hiaat (Nieuwenhuis et al., 2017).

Praktische relevantie

Door intensieve samenwerking tussen opleiding en beroepspraktijk kunnen studentprofessionals hun in de opleiding ontwikkelde competenties beter inzetten voor duurzame verbetering van de beroepspraktijk. De intensieve samenwerking tussen professionals uit verschillende teams en scholen versterkt het leerklimaat en het professionele netwerk van de betrokken organisaties. Dit is belangrijk voor het ontwikkelen van een ´lerende onderwijssector’ (Vermeulen, 2016, p.47).

Consortium/projectpartners

Het onderzoek wordt ondersteund door een promotievoucher. De onderzoekspartners worden nog nader bepaald. Het betreft een multiple casestudy van drie parallelle cases met een looptijd van twee jaar. Samen met bestuurders uit ons netwerk selecteren we kansrijke cases: samenwerkingsprocessen tussen leraren in partnerschappen tussen opleiding en beroepspraktijk waarin duurzame schoolontwikkeling wordt nagestreefd en meerdere leraren betrokken zijn waarvan minimaal drie studentprofessionals. 

Resultaat/producten

De inzichten en resultaten zullen worden beschreven in vier te publiceren artikelen: 

  • Een artikel over het belang van samenwerking tussen opleiding en beroepspraktijk in post-initiële opleidingen voor inrichten samenhangend systeem van leren in verbinding met de eigen beroepspraktijk voor studentprofessionals.
  • Een artikel over hoe de ontwikkeling van ‘agency’ van leraren in samenwerkingsprocessen tussen leraren onderzocht kan worden. 
  • Een artikel over mechanismen die de ontwikkeling van ‘agency’ belemmeren en bevorderen in samenwerkingsprocessen tussen leraren in de context van onderwijsinnovatie. 
  • Een artikel met voorbeelden en vuistregels voor hoe opleidingen en scholen samen betekenisvolle professionalisering kunnen vormgeven voor leraren.

Implementatie

Naast implementatie in het curriculum van het hoger onderwijs, kunnen inzichten worden gedissemineerd via workshops, congressen en publicaties in wetenschappelijke tijdschriften en vakbladen.

Normatieve professionalisering

Normatieve professionalisering

Over het lectoraat