Professionele ontwikkeling van ervaren mbo-docenten (promotieonderzoek)

Looptijd: 2017- 2023

Dit promotieonderzoek richt zich op de professionele ontwikkeling van ervaren mbo-docenten. Continue professionele ontwikkeling van mbo-docenten is essentieel voor de kwaliteit van het middelbaar beroepsonderwijs. Professionele ontwikkeling wordt opgevat als het proces van activiteiten die leiden tot een verandering in cognitie. In het onderzoek proberen we zicht te krijgen op de cognitieve ontwikkeling van ervaren mbo-docenten, de professionaliseringsactiviteiten die zij ondernemen en de samenhang tussen deze professionaliseringsactiviteiten en cognitieve ontwikkeling. Om de cognitieve ontwikkeling van docenten in kaart te brengen wordt gebruik gemaakt van het concept PPT (Persoonlijke Professionele Theorie). Aan de hand van learner reports houden docenten bij welke formele- als ook informele professionaliseringsactiviteiten zij in de dagelijkse praktijk ondernemen. Met experts uit het werkveld wordt de data geanalyseerd en wordt gekeken wat de samenhang is tussen de professionaliseringsactiviteiten en de cognitieve ontwikkeling van de ervaren mbo-docenten.

Door een focus op een relatief weinig onderzochte doelgroep levert dit onderzoek een belangrijke bijdrage aan inzichten over professionalisering en het leren van mbo-docenten.

Het promotieonderzoek is op initiatief van Landstede Beroepsopleidingen vormgegeven. Professionele ontwikkeling van de mbo-docent staat hoog op de beleidsagenda van het ROC. Door het initiëren van dit onderzoek en met de bijbehorende synergie tussen de verschillende onderwijsinstellingen (mbo-hbo-wo) hoopt Landstede een belangrijke bijdrage te leveren aan kennis over de professionele ontwikkeling van de mbo-docent en de verbetering van professionaliseringsbeleid binnen het mbo. 

Betrokken experts

Onderzoeker: Marjanne Hagedoorn (Landstede en Lectoraat Beroepsonderwijs)
Promotor: Elly de Bruijn (Lectoraat Beroepsonderwijs en Open Universiteit)
Co-promotor: Machiel Bouwmans (Lectoraat Beroepsonderwijs)

Doelstelling

Dit longitudinale, kwalitatieve onderzoek stelt zich ten doel zicht te krijgen op de cognitieve ontwikkeling van ervaren mbo-docenten, de professionaliseringsactiviteiten die zij ondernemen en de samenhang tussen professionaliseringsactiviteiten en cognitieve ontwikkeling.

Beoogde resultaten

Wetenschappelijke opbrengsten:

Een proefschrift en vier wetenschappelijke artikelen. Tevens wordt kennis over de professionalisering en het leren van mbo-docenten in het algemeen en specifiek over de aard van professionaliseringsactiviteiten en de impact op de cognitieve ontwikkeling van mbo-docenten op (inter) nationale wetenschappelijke conferenties. Het promotieonderzoek levert zo een wezenlijke bijdrage aan actuele wetenschappelijke inzichten over het leren van ervaren docenten tijdens hun loopbaan, in het bijzonder van ervaren mbo-docenten.

Praktijk opbrengsten:

Resultaten worden tijdens het onderzoeksproject gedeeld met deelnemende mbo-instellingen.
Kennis en inzichten over professionele ontwikkeling van mbo-docenten wordt gedeeld in bijeenkomsten en workshops georganiseerd voor en met de (betrokken) mbo-scholen (o.a. Mbo-onderzoeksdag, Consortium voor Innovatie, mbo-raad, Expertisecentrum voor beroepsonderwijs) en in publicaties voor het mbo.

Behaalde resultaten:

  • Onderzoeksplan 'Professionele ontwikkeling van ervaren mbo-docenten'.
  • Mbo-onderzoeksdag 2017: Presentatie Professionele ontwikkeling van ervaren mbo-docenten: Tijdens koffiepraat of een formele cursus?

Implementatie

Het onderzoek levert kennis over professionele ontwikkeling op voor mbo-instellingen in het algemeen, en specifiek kennis voor docenten, leidinggevenden en HR-medewerkers. Het biedt input voor professionaliseringsbeleid en hoe beleid effectief kan worden ontworpen en ingezet. Inzichten uit dit onderzoek, met name de methodologische inzichten, leveren aanbevelingen op voor het monitoren van de professionele ontwikkeling van docenten. Voor de lerarenopleiding (bachelor, master en pdg) zijn resultaten uit dit onderzoek bruikbaar omdat het kennis oplevert over hoe docenten zich ontwikkelen in hun loopbaan en welke rol activiteiten en cognitie daarbij speelt.