Ontwikkeling, validering en normering van een nieuwe benoemtaak, ten behoeve van de diagnostiek van (lichte) woordvindingsproblemen

Looptijd: tot december 2018 

Maatschappelijke relevantie en relevantie voor het onderwijs

Bij het vaststellen van de aanwezigheid en aard van woordvindingsproblemen wordt gewoonlijk een benoemtaak ingezet. Gekeken wordt naar het aantal fouten, en of er een frequentie-effect aanwezig is: laagfrequente woorden zijn lastiger uit het lexicon op te halen dan hoog frequente. De Boston Naming Test (BNT) is de meest gebruikte test om (lichte) woordvindingsproblemen vast te stellen. De frequentieverdeling van de items is echter gebaseerd op het Amerikaans en de BNT heeft matige psychometrische eigenschappen (Harry en Crow, 2014). Er is dan ook behoefte aan een nieuwe benoemtaak voor de Nederlandse taal. In dit project wordt een goed genormeerde en gevalideerde benoemtaak ontwikkeld die geschikt is voor de Nederlandse setting. Hierbij wordt een tweetal cognitief linguïstische factoren meegenomen in de bepaling van de items: verwervingsleeftijd (semantisch van aard) en frequentie (fonologisch van aard).

Doel en doelgroep

Het doel van dit project is het ontwikkelen van een valide, betrouwbare en genormeerde benoemtaak ten behoeve van de diagnostiek van lichte woordvindingsproblemen. De test wordt ontworpen voor logopedisten die werken met volwassenen met NAH; waaronder afasie, MS en dementie.

Resultaat/producten

  • Wijngaarden, M. (2015) The Influence of Word Frequency on Accuracy and Latency in a Newly Developed Dutch Naming Test in Healthy Adult Participants. Masterscriptie Logopediewetenschap.
  • Jessurun, M.Y. (2016) A picture naming test for Dutch adults: DNT-II. Masterscriptie Logopediewetenschap.
  • De Hilster, C. M. (2017). The psychometric properties of the Dutch Naming Test II. Masterscriptie Logopediewetenschap.

Status

De items zijn bepaald en de betrouwbaarheid en validiteit van het meetinstrument is onderzocht. Jessurun heeft bij een groep gezonde volwassenen aangetoond dat er een verwervingsleeftijd effect én een frequentie effect is voor de items. De Hilster heeft de Nederlandse Benoem Taak (NBT) afgenomen bij een grote groep afasiepatiënten met woordvindingsproblemen. De DNT-II blijkt een goede gezichtsvaliditeit en constructvaliditeit te hebben. Test-hertest betrouwbaarheid en interbeoordelaarsbetrouwbaarheid werden beiden excellent bevonden. Op dit moment wordt de afkapwaarde voor het vaststellen van woordvindingsproblemen bepaald door Lotti Dijkhuis en Marije van Kats en de handleiding geschreven. De test zal daarna uitgegeven worden door BSL.

Betrokken onderzoekers / docenten / studenten

  • Dr. Lizet van Ewijk
  • Nicole ter Wal, MA
  • Margriet Wijngaarden, MSc
  • Marjon Jessurun, MSc
  • Carlijn de Hilster, MSc
  • Lotti Dijkhuis, student Logopediewetenschap
  • Marije van Kats, student Logopediewetenschap

Logopedie: Participatie door Communicatie

Logopedie

Over het lectoraat