De Nederlandse Benoemtest: ontwikkeling, validering en normering van een nieuwe benoemtaak, ten behoeve van de diagnostiek van woordvindingsproblemen

Looptijd: tot december 2020
Betrokken lector: prof. dr. Ellen Gerrits
Betrokken onderzoekers: dr. Lizet van Ewijk, Nicole ter Wal MA, Leonie Ruhaak MSc, Margriet Wijngaarden MSc, Marjon Jessurun MSc, Carlijn de Hilster MSc
Betrokken studenten: Lotti Dijkhuis, Marije Hofs- van Kats, Robin t Hart
Betrokken opleiding: Logopediewetenschap

Maatschappelijke relevantie en relevantie voor het onderwijs

Bij het vaststellen van de aanwezigheid en aard van woordvindingsproblemen wordt gewoonlijk een benoemtaak ingezet. Gekeken wordt naar het aantal fouten, en of er een frequentie-effect aanwezig is: laagfrequente woorden zijn lastiger uit het lexicon op te halen dan hoog frequente. De Boston Naming Test (BNT) was in Nederland de meest gebruikte test om (lichte) woordvindingsproblemen vast te stellen. De frequentieverdeling van de items is echter gebaseerd op het Amerikaans en de BNT heeft matige psychometrische eigenschappen (Harry en Crow, 2014). Er is dan ook behoefte aan een nieuwe benoemtaak voor de Nederlandse taal. In dit project wordt een goed genormeerde en gevalideerde benoemtest ontwikkeld, die geschikt is voor de Nederlandse setting. Hierbij wordt een tweetal cognitief linguïstische factoren meegenomen in de bepaling van de items: verwervingsleeftijd (semantisch van aard) en frequentie (fonologisch van aard).

Doel en doelgroep

Het doel van dit project is het ontwikkelen van een valide, betrouwbare en genormeerde benoemtaak ten behoeve van de diagnostiek van woordvindingsproblemen. De test wordt ontworpen voor logopedisten die werken met volwassenen met NAH; waaronder afasie, MS en dementie.

Resultaat/producten

  • van Ewijk, L., Dijkhuis, L., Hofs-van Kats, M., van Wijngaarden, M., Hendrickx, M., de Hilster, C. (2018). Nederlandse Benoem Test (NBT). Bohn Stafleu van Loghum: Houten. ISBN 9789036822183
  • Wijngaarden, M. (2015) The Influence of Word Frequency on Accuracy and Latency in a Newly Developed Dutch Naming Test in Healthy Adult Participants. Masterscriptie Logopediewetenschap.
  • Jessurun, M.Y. (2016) A picture naming test for Dutch adults: DNT-II. Masterscriptie Logopediewetenschap.
  • De Hilster, C. M. (2017). The psychometric properties of the Dutch Naming Test II. Masterscriptie Logopediewetenschap.

Status

De Nederlandse Benoemtest is sinds november 2018 verkrijgbaar.

Jessurun heeft bij een groep gezonde volwassenen aangetoond dat er een verwervingsleeftijd effect én een frequentie effect is voor de items. De Hilster heeft de Nederlandse Benoem Taak (NBT) afgenomen bij een grote groep afasiepatiënten met woordvindingsproblemen. De DNT-II blijkt een goede gezichtsvaliditeit en constructvaliditeit te hebben. Test-hertest betrouwbaarheid en interbeoordelaarsbetrouwbaarheid werden beiden excellent bevonden.

Lopend onderzoek ten behoeve van verdere normering

  • Bepaling van de invloed van opleidingsniveau en leeftijd op de scores van de test door Lotti Dijkhuis;
  • Bepaling van de relatie tussen de ernst van ondervonden woordvindproblemen en de score op de NBT bij mensen met een afasie door Marije van Hofs-van Kats;
  • Onderzoek naar woordvindproblemen bij mensen met MS door Robin ’t Hart, in samenwerking met Leonie Ruhaak van Nieuw Unicum.

Logopedie: Participatie door Communicatie

Logopedie

Over het lectoraat