Werkdruk in rechtspraak bewezen

Dit is een afgerond project.

Het Lectoraat Organiseren van Verandering in het publieke domein van de HU en de Radboud Universiteit Nijmegen onderzochten de factoren die leiden tot een hoge werkdruk in de rechtspraak. Ze presenteerden hun bevindingen januari 2014 in het eindrapport 'Werkdruk bewezen'. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. De conclusies gelden voor zowel de zittende magistratuur als het Openbaar Ministerie (OM).

Rechtbank

Volgens het rapport zijn de hoeveelheid werk en de zwaarte daarvan de belangrijkste oorzaken van de hoge werkdruk. De druk is het hoogst in de leeftijdscategorie tussen 46 en 55 jaar en bij vrouwen. Vrijwel iedereen maakt overuren; gemiddeld een kleine tien uur per week.

Uit de rapportage blijkt verder dat officieren van justitie meer werkdruk ervaren dan zittende magistraten. Zij zijn geneigd te piekeren over hun werk of ervaren daarin soms frustraties. Volgens de onderzoekers doemt hier het beeld op ‘van de stoere man of vrouw die tegelijkertijd bang is voor het maken van fouten en last heeft van het besef de gestelde doelen niet te kunnen behalen’. Binnen de rechtsgebieden is de werklast van strafrechters relatief het hoogst: zij ervaren een ‘hoger gevoel van tijdsdruk’, aldus het rapport.

Loyaliteit t.o.v. het werk

Uit het onderzoek blijkt verder dat de loyaliteit ten opzichte van het werk zeer hoog is. Dat houdt een risico in, want hoe groter de loyaliteit, hoe meer druk wordt ervaren. De respondenten vrezen voor de kwaliteit van de rechtspraak en zijn bezorgd over mogelijke dwalingen of pijnlijke fouten die zij zouden kunnen maken. De leidinggevenden vormen een aparte risicogroep. Zij werken meer over en bijna driekwart van hen geeft aan het werk niet binnen de daarvoor staande tijd te kunnen uitvoeren.

Schriftelijke enquête

De onderzoeksresultaten komen voort uit een schriftelijke enquête die door 684 magistraten is ingevuld. De enquête is voorgelegd aan alle leden van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR). Ook zijn diverse sleutelfiguren bij de Rechterlijke Macht geïnterviewd.

De aandacht voor het probleem van de hoge werkdruk bij rechtbanken kwam december 2012 in een stroomversnelling door een manifest, dat was opgesteld door een aantal raadsheren in Leeuwarden. Die luidden daarin de noodklok over de hoge werkdruk. In februari 2013 wees de president van de Hoge Raad, Geert Corstens, expliciet op dit probleem via een ingezonden brief in NRC Next. En op initiatief van de Tweede Kamer vond najaar 2013 een hoorzitting plaats over de werkdruk en de kwaliteit van de rechtspraak.

U kunt het gehele eindrapport lezen.

Organiseren van Verandering in het publieke domein

Organisatieconfiguraties en Arbeidsrelaties

Over het lectoraat