NWA Startimpuls VW Data P5

Lectoraten: Digital Smart Services; Kennisanalyse Sociale Veiligheid, Kenniscentrum Sociale Innovatie, Kenniscentrum Gezond en Duurzaam Leven 
Betrokken lector: Johan Versendaal 
Betrokken onderzoekers: Marlies van Steenbergen, Jan-Willem Lankhaar, Jeroen van Grondelle, Anke van Gorp

Doel en doelgroep

NWA Startimpuls is een project Data-gedreven diensteninnovatie: compliancy en transparency 'by design' en onderdeel van het NWA Startimpuls programma " Verantwoorde Waardecreatie met Big Data (VWData)" waarbinnen 8 projecten worden uitgevoerd.

Het project beoogt een methode voor datagedreven diensteninnovatie te ontwikkelen, met bijbehorende data-analyse en datavisualisatietechnieken, gebaseerd op het concept van value-sensitive design. Centraal staat de ontwikkeling van een ‘data traffic control framework’ dat invulling geeft aan de onderzoeksvraag hoe genoemde compliancy en transparency by design in dataverwerkende diensten kan worden geboden

Relevantie voor de beroepspraktijk/maatschappelijke relevantie

Big Data speelt een grote rol in onze maatschappij, in het bedrijfsleven en in de wetenschap. Steeds meer keuzen en besluiten worden gebaseerd op de analyse van verzamelde gegevens. Het is echter vaak niet duidelijk wie kan en mag beschikken over de gegevens, hoe analysemethoden precies werken en hoe nauwkeurig ze zijn, en hoe Big Data op een manier kan worden ingezet die juridisch en ethisch verantwoord en maatschappelijk acceptabel is. Het themaprogramma VWData geeft een impuls aan wetenschappelijk onderzoek en aan technische en maatschappelijke oplossingen voor het verantwoord omgaan met Big Data.

Relevantie voor het onderwijs

In veel onderzoeksinitiatieven en toepassingen van Big Data in wetenschap, topsectoren, bedrijven en ministeries ligt de nadruk sterk op de creatie van waarde. Hoe je deze waardecreatie verantwoord doet wat betreft toegang en gebruik, heeft nog nauwelijks aandacht gekregen. Het conceptualiseren en realiseren van verantwoord innoveren met Big Data is de centrale onderzoeksuitdaging van dit programma. Hoe kan waardecreatie door Big Data zijn plek vinden binnen de gedigitaliseerde samenleving, met haar normen, waarden, ethische en juridische fundering? Ook dreigen risico’s wat betreft de geloofwaardigheid van algoritmes, die in toenemende mate door een beperkt aantal grote commerciële partijen worden beheerd, de z.g. “databaronnen”. VWData adresseert daarom vijf cruciale wetenschappelijke uitdagingen onder de noemer FACT en FAIR data science.

Om FAIR en FACT te bereiken, moeten leveranciers van data-gedreven diensten voldoen aan de regels over databescherming, en in het bijzonder aan concrete eisen van transparantie van algoritmische besluitvorming in de General Data Protection Regulation (GDPR).  

Consortium/projectpartners

Het project wordt uitgevoerd samen met Fontys Hogeschool, Zuyd Hogeschool en de Open Universiteit:

  • Prof.dr.ir. Johan Versendaal (lector, penvoering),  Hogeschool Utrecht
  • Dr. Gerard Schouten (lector), Fontys Hogeschool
  • Dr.ing. Martijn Zoet (lector), Zuyd Hogeschool
  • Prof.dr.ir. Remko Helms (hoogleraar), Open Universiteit

Resultaat/producten

Dit project ontwikkelt een methodisch raamwerk en richt zich op de concrete operationalisatie van de wettelijke eisen in één of meer concrete data-gedreven diensten binnen de HU klinieken.
GDPR-compliancy inzicht door:

  • instrument voor inzicht voor dienstleverancier resulterend in een data traffic control framework
  • business rules definitie (4 wetenschappelijke-en  vakpublicaties)
  • methode voor datagedreven service innovatie, waarbij GDPR-compliancy en transparency in ICTsystemen 'by design' zijn opgenomen 
  • instrument voor inzicht in transparency voor consumenten/cliënten/patiënten (2 wetenschappelijke publicaties)