Mantelzorg en netwerkondersteuning rond mensen met NAH

Dit is een afgerond project.

In september 2012 ging het onderzoeksproject Samenspel Formele en Informele Zorg rond mensen met Dementie, NAH en LVB van start. Dit was één van de vijf projecten van de Wmo-werkplaats Utrecht. De aanleiding voor dit onderzoeksproject kwam voort uit een eerder project waarin mantelzorg en mantelzorgondersteuning rond mensen met een Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) was onderzocht. Uit dat onderzoek bleek dat de onzichtbare gevolgen van de cognitieve aandoening een enorme impact hebben op mantelzorger(s) en anderen in de omgeving.

Langer thuiswonen met de Wmo

Mensen die leven met Dementie, NAH of LVB, hebben naast alle grote verschillen gemeenschappelijk dat zij beperkingen hebben met betrekking tot hun reflectievermogen en zelfinzicht. In ons project hebben we gekeken welke kennis nodig is om ervoor te zorgen dat mensen met dementie, NAH en LVB (langer) thuis kunnen blijven wonen. Deze vraag wordt mede door de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning steeds prangender. Welke consequenties heeft dat voor de nabije omgeving en met name voor de mantelzorger? En welke ondersteuning en/of facilitering vraagt dat van sociale professionals? Welke kennis en vaardigheden zijn nodig om op een effectieve wijze sociale netwerken in te richten als sociaal steunsysteem, en mantelzorgers en vrijwilligers te ondersteunen?

De hoofdvraag van het project luidde:
Welke professionele ondersteuning van de informele zorg bij mensen met LVB, NAH en Dementie is effectief en aan welke voorwaarden moet voldaan worden om effectief te zijn?

Aan de slag in ontwikkelwerkplaatsen

Van meet af aan is ingezet op het samenwerken met professionals uit de praktijk. Het ging daarbij om het samenspel met gemeenten, instellingen en beroepsbeoefenaren, vrijwilligersorganisaties, cliënten belangen- en ondersteuningsorganisaties van zorg en welzijn en in het bijzonder op het terrein van zorg en dienstverlening in en door de samenleving.

Er zijn drie ontwikkelwerkplaatsen ingericht, namelijk voor kennisontwikkeling rondom Dementie, Niet Aangeboren Hersenletsel en Licht Verstandelijke Beperkingen. De ontwikkelwerkplaatsen voorzien in een behoefte om praktijkvraagstukken die in het kader van transitie en transformatie door professionals naar voren gebracht worden, te exploreren en te zoeken naar antwoorden en innovaties. Gedurende 2,5 jaar hebben 35 professionals deelgenomen en is er gewerkt met levendige casuïstiek. Via deze dialogische vorm is duidelijk geworden hoe gewerkt wordt aan netwerkgericht werken, buurtgericht werken, eigen kracht versterking en het aanboren van de eigen regie van mantelzorgers.

De focus van de OWP was vooral gericht op het uitlichten van belangrijke kwesties waar verbetering nodig is. Die kwesties werden vertaald naar deelprojecten. Een aantal professionals uit de werkplaats hebben in een werkgroep specifieke verbeteracties in hun eigen praktijk uitgeprobeerd. De evaluatie ervan vond in de ontwikkelwerkplaats plaats, waarbij gekeken werd of de acties ook daadwerkelijk effect hebben gehad.
Ook docenten en studenten van de opleiding Social Work maakten onderdeel uit van deze ontwikkelwerkplaatsen. Voor hen was het een kans om onderzoek te doen naar de praktijk en om de verkregen kennis mee te nemen naar het onderwijs.

Het resultaat

Het project heeft veel nieuwe kennis opgeleverd en werd uiteindelijk feestelijk afgesloten met een studiemiddag waar ruim 60 professionals, mantelzorgers, beleidsmakers en docenten op afkwamen. De opgedane kennis is samengevat in een onderzoeksrapportage (Brandts en Kuiper, 2015). De kennis van het onderzoek is ook zoveel mogelijk omgezet in praktische tools. Zo is er een handreiking voor professionals (deelproject ‘Voorbij de spilzorger’), een profiel (‘Competentieprofiel Informele Zorg’) en zijn er aanbevelingen gedaan (‘Dagbesteding als respijtzorg’ en ‘Beleidsmakers ontmoeten mantelzorgers’). Soms is de kennis meer beeldend en praktijkgericht vervaardigd in een handreiking zoals die van ‘Heel het Leven’. Laatstgenoemd product is een tool voor de groep mensen die leven met verworven cognitieve beperkingen. Bij hen zegt een beeld vaak meer dan woorden. Tevens is er onderwijsmateriaal ontwikkeld voor hbo-studenten Social Work. 

Eerder verschenen producten in dit kader

Participatie Zorg en Ondersteuning

Participation, Care and Support

Over het lectoraat

Handboek

Handboek Werken in de Wijk
 
Wilken & Van Bergen (2016)
Handboek werken in de wijk
Aan te schaffen via SWP.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten