MBC in de zorg

Hogeschool Utrecht heeft van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de opdracht gekregen om het project Kleinschalig Wonen met Domotica te evalueren. Het gaat hierbij om het verkrijgen van inzicht in de do’s en don’ts bij kleinschalig wonen met domotica en om de evaluaties van de dertien regionale initiatieven die in dit project hebben deelgenomen. Daarnaast is meegegeven dat andere zorgorganisaties een goed beeld behoren te krijgen van de aanpak, uitvoering en continuering van kleinschalig wonen met domotica. Ook wordt in dit project het nut en de werking van het opstellen van een maatschappelijke business case geëvalueerd.

Om de evaluatie uit te voeren, heeft Hogeschool Utrecht een projectteam opgericht waarin de verschillende expertises vertegenwoordigd zijn. Dit team bestaat allereerst uit onderzoekers van de lectoraten Technologie voor ZorginnovatiesDigital Smart Services en Lectoraat Financieel-Economische Advisering bij Innovatie.

De evaluatie heeft plaatsgevonden van oktober 2011 tot april 2012. Het eindrapport is opgeleverd in augustus 2012. Naast het eindrapport voor het ministerie van VWS is het project ook de aanloop geweest voor de publicatie ‘De maatschappelijke business case: toegevoegde waarde voor zorgtechnologische innovaties’ als derde deel van de reeks ‘speerpunt zorg en technologie’.

Het in kaart brengen van de maatschappelijke effecten en het geven van een bijhorende financiële doorrekening is voor de meeste organisaties een nog relatief nieuw fenomeen. Duidelijke standaarden voor het doorrekenen van maatschappelijke effecten ontbreken tot nog toe in de literatuur. Daarnaast is het in de meeste gevallen (helaas) niet mogelijk om de door organisaties in de MBC’s opgenomen maatschappelijke effecten ook daadwerkelijk te meten. Vrijwel zonder uitzondering geven de organisaties aan dat het proces van het opstellen van de MBC hen heeft gedwongen om breder te kijken dan de eigen organisatie, wat als positief wordt ervaren. Maatschappelijke effecten zijn meer inzichtelijk geworden en dat geeft inzicht in de rol van de eigen organisatie in het maatschappelijke speelveld. Het merendeel van de organisaties is van mening dat de kennis en kunde om in de toekomst zelfstandig een MBC op te stellen, zijn toegenomen.

De volgende succes- en faalfactoren bij toepassing van een MBC zijn naar boven gekomen tijdens de evaluatie:

Succesfactoren

  • Gebruik van meerdere scenario’s. Een manier om met de onzekerheid en subjectiviteit in het rekenwerk om te gaan, is door te werken met meerdere scenario’s. Hierin kunnen verschillende aannames met een waarschijnlijkheidsfactor worden meegenomen. Dit biedt betere mogelijkheden om onzekerheid in kaart te brengen, dan het werken met slechts één scenario, gebaseerd op vele onzekere factoren.
  • Reken met maatschappelijke doelen die dicht bij het initiatief staan. Zorg vooraf voor duidelijkheid over doelen, functies en mogelijke toegevoegde waarde van het instrument MBC. Pas de invulling van de MBC hierop aan. Reken maatschappelijke effecten die ver buiten de organisatie liggen alleen door wanneer hiermee een duidelijk doel wordt gediend.
  • Borg de rol van de MBC. Zorg dat het een levend document blijft.
  • Betrek tijdig de stakeholders. Wanneer de MBC een rol gaat spelen richting stakeholders, zorg dan dat deze stakeholders tijdig, bij voorkeur tijdens het opstellen, bij de MBC betrokken worden.

Faalfactoren

  • Een MBC uitsluitend maken als startvoorwaarde voor een project. In dit geval wegen de kosten van het opstellen van de MBC niet op tegen de baten.
  • Geen realistisch, geloofwaardig en overtuigend verhaal in de MBC hebben. Wanneer de MBC gebruikt gaat worden om zaken gedaan te krijgen van externe partijen of om intern draagvlak te creëren, is het van groot belang dat de MBC geloofwaardig is. Zorg voor een solide kostenschatting met scenario’s en laat maatschappelijke baten die te ver buiten de organisatie liggen en niet meetbaar zijn achterwege. Hierdoor verliest de MBC aan geloofwaardigheid en overtuigingskracht.
  • Gebruik van de MBC in de voorlichting. Bij de voorlichting naar zorgpersoneel is de MBC niet de meest geschikte tool. Personeel heeft vaak een sterke behoefte aan concrete toegevoegde waarde van domotica voor het dagelijks werk. De MBC kan in deze voorlichting wel ondersteunend worden gebruikt, om zodoende bij te dragen aan het gevoel van urgentie onder verzorgenden.

Contactpersonen voor verder informatie: lectoraat FAI: Gerrit-Jan Lanting, email: gerrit-jan.lanting@hu.nl of Hans Duits, email: hans.duits@hu.nl.
Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties: Helianthe Kort email: helianthe.kort@hu.nl of Emelieke Huisman, email: emelieke.huisman@hu.nl.


Financieel-Economische Advisering bij Innovatie

Financieel-Economische Advisering bij Innovatie

Over het lectoraat

Technologie voor Zorginnovaties

Vraaggestuurde Zorg

Over het lectoraat

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten