Leren lesgeven

Aanleiding

Uit onderzoek blijkt dat leerkrachtvaardigheden het verschil kunnen maken bij de leerresultaten van de kinderen in de klas (Hanushek, 2011; Van den Hurk, Houtveen, Van de Grift, Hotho & Terpstra, 2018).  Deze leerkrachtvaardigheden moeten grondig worden geoefend. Dit kan het beste door lessen van te voren goed voor te bereiden. De studenten van de Pabo wordt dit leren lesgeven aangeleerd door de lessen voor te bereiden op een lesvoorbereidingsformulier (LVF). Voor praktijkopleiders is dit verplichte lesvoorbereidingsformulier tevens een belangrijk begeleidingsmiddel in de praktijk. Geconstateerd is dat het oude LVF binnen de HUpabo niet voldeed als voorbereiding- en begeleidingsinstrument bij het leren lesgeven. Daarom zijn er op grond van wetenschappelijk onderzoek naar fasen in de professionele ontwikkeling van aanstaande leraren en op de beschikbare wetenschappelijke kennisbasis over effectief leerkrachtgedrag en effectieve feedback, nieuwe fasengebonden lesvoorbereidingsformulieren (GLVF) voor de verschillende studiefasen van de studenten ontwikkeld. Deze nieuwe formulieren zijn een onderdeel van een treatment, waarvan de effectiviteit is onderzoek met een quasi-experiment design. De treatment bestaat uit het gebruik van een lesvoorbereidingsformulier dat afgestemd is op de ontwikkeling van de student, observatie en feedback met ICALT (Van de Grift, 2007; 2014) en geven van op hun ontwikkeling afgestemde feedback. Uit het experiment blijkt dat de studenten in de experimentele groep  een significant grotere groei in hun pedagogisch-didactische vaardigheden doormaken, dan de studenten van de pabo’s die werken met het standaard one-size-fits-all instrument en die geen gerichte feedback ontvangen hebben op basis van een gestandaardiseerd instrument (Tas, Houtveen, Van de Grif & Willemsen (2018a).

Implementatie

Naar aanleiding van het onderzoek van Tas et al. (2018a) zijn deze nieuwe fasengebonden lesvoorbereidingsformulieren (GLVF) twee jaar geleden geïmplementeerd bij alle opleidingsvarianten van de PABO. Echter is er binnen de HU gekozen om te gaan werken met een afgeslankte versie van de treatment, omdat de treatment zoals gebruikt in het onderzoek te veel tijd en geld kost om in te voeren bij de grote groep pabo studenten. Deze variant  van de treatment bestaat uit het gebruik van de GLVF,  observatie met ICALT (Van de Grift, 2007; 2014) door schoolopleider of de getrainde praktijkopleider en de toewijzing van passende GLVF, effectieve feedback van de praktijkopleider, die gebaseerd is op waar een student op dat moment aan toe is, en een korte toelichting op de opleiding over de GLVF en ICALT. Deze afgeslankte versie zorgt er nog steeds voor dat de studenten een ontwikkeling doormaken in hun algemeen pedagogisch-didactisch handelen (Tas, Houtveen, Van de Grift & Willemsen, 2018b). 

Lectoraat

Bij de PABO is het werken met deze treatment structureel ingevoerd in het curriculum. Dit betekent dat er jaarlijks gegevens zullen worden verzameld over het pedagogische en didactisch handelen van alle studenten van de pabo. Het lectoraat is onderdeel van de werkgroep Leren lesgeven, dit is een samenwerking verband tussen ITT, werkplekleren en het lectoraat. Door deze combinatie is de driehoek pabo, werkveld en onderzoek geborgd. Bij het lectoraat zorgen wij ervoor dat de jaarlijkse activiteitenkalender met daarin de communicatie naar schoolopleiders, studenten en medewerkers, maar ook het klaar zetten van de digitale link wordt uitgevoerd. Daarnaast zijn we verantwoordelijk voor de data verzameling, data verwerkingen en de terugkoppeling hiervan naar de opleiding en het werkveld.

Literatuur

Hanushek, E. A. (2011). The economic value of higher teacher quality. Economics of Education Review, 30(3), 466–479.
Tas, T. F., Houtveen, A. A. M., & Van de Grift, W. J. C. M., & Willemsen, M. (2018a). Learning to teach. Effects of classroom observations, assignment of appropriate lesson preparation templates and stage focused feedback. Studies in Educational Evaluation, 58(8-16).
Tas, T. F., Houtveen, A. A. M., & Van de Grift, W. J. C. M., & Willemsen, M. (2018b). Similar effects with less effort? A comparison of the effectiveness between an overall coaching approach and a trimmed-down version of teacher training for student teachers in elementary education (Submitted).
Van de Grift, W. J. C. M. (2007). Quality of teaching in four European countries: A review of the literature and application of an assessment instrument. Educational Research, 49(2), 127–152.
Van de Grift, W. J. C. M. (2014). Measuring teaching quality in several European Countries. School 
Effectiveness and School Improvement, 25(3), 295-311.
Van de Grift, W. J., Van der Wal, M., & Torenbeek, M. (2011). Ontwikkeling in de pedagogisch didactische vaardigheden in het basisonderwijs. Pedagogische studiën, 88, 416–432.
Van den Hurk, H. T. G., Houtveen, A. A. M.,  Van de Grift, W. J. C. M., Hotho-Toppers, S. & Terpstra, O.(2018). Hoe leiden we leraren op. Utrecht: Kenniscentrum Leren en Innoveren. 

Geletterdheid

Geletterdheid

Over het lectoraat