Kunnen docenten de bespreekbaarheid van kindermishandeling onder kinderen vergroten, en hoe krijgen ze dat voor elkaar? (een secundaire analyse)

Looptijd: 1-6-2017 tot 1-3-2019
Betrokken lector: Dr. Saskia Wijsbroek
Betrokken onderzoekers: Dr. Cees Hoefnagels
Meer informatie: Het Klokhuis (website) en Trimbos-instituut (download)

Samenvatting

Mishandelde kinderen praten vaak niet over hun ervaringen. Tegelijkertijd willen zij niets liever dan dat er naar hun geluisterd wordt. Om die stap te wagen tasten zij hun sociale omgeving af, en onderzoek laat zien dat andere kinderen en docenten daarvoor hun eerste kandidaten zijn. De ‘cultuur van het zwijgen’ o.a. tussen kinderen, en tussen kinderen en professionals, wordt beschouwd als een belangrijke factor in het voortduren van kindermishandeling. Maar docenten in het basisonderwijs kampen meestal met handelingsverlegenheid en zijn zelden de belangrijke vertrouwenspersoon die deze kinderen zich wensen. Het hoofddoel van dit project is daarom meer inzicht te krijgen in de vraag welke factoren een rol spelen bij de wijze waarop een lespakket over kindermishandeling van invloed is op de bespreekbaarheid van kindermishandeling.

Nevendoelen zijn (1) de wetenschappelijke evidentie vast te stellen van de werkzaamheid van een lespakket over kindermishandeling in de bovenbouw van het basisonderwijs en (2) het leveren van een bijdrage aan de methodologische ontwikkeling op dit relatief onontgonnen gebied. Hierbij wordt het mogelijke effect van diverse docent- en kindfactoren bestudeerd. 

De data voor dit onderzoek zijn verworven binnen een quasi-experimenteel design met een aanvullende testeffect conditie. In dit onderzoek doen we data analyse op een unieke dataset, afgenomen bij kinderen (N=1752) uit 110 klassen en leerkrachten. De data zijn verzameld bij kinderen van etnisch diverse afkomst of met relatief laag opgeleide ouders in de bovenbouw van het basisonderwijs, een populatie waarin kindermishandeling vaker voorkomt. Uit eerste al verrichte analyses blijkt dat kinderen in de experimentele conditie na school meer over kindermishandeling zijn gaan praten en kindermishandeling eerder zijn gaan herkennen dan kinderen in de controle conditie. Met multi level analyse wordt nagegaan waaraan deze effecten kunnen worden toegeschreven. Dit wordt met name gedaan door middel van moderatie – en mediatie analyses. Tevens beoogt dit project de wetenschappelijke evidentie vast te stellen van de werkzaamheid van deze interventie in het basisonderwijs door de onderbouwing en bevindingen aan te bieden aan een wetenschappelijk tijdschrift voor peer-review. Tevens zullen manuscripten aan Nederlandstalige onderwijs vaktijdschriften aangeboden worden. Tenslotte wordt een expertmeeting georganiseerd om de functie van dit veel gebruikte lespakket over kindermishandeling te bepalen ten opzichte van de andere methoden en middelen die worden ingezet met het oog op de aanpak van kindermishandeling voor deze leeftijdsgroep.

Dit onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw en wordt in het voorjaar 2019 afgerond.