Karakteristieken en risicofactoren voor het gebruik van wijkverpleging door thuiswonende ouderen

Looptijd: januari 2018 - maart 2019
Betrokken lector: dr. N. Bleijenberg
Betrokken onderzoekers: PhD kandidaat J.D. Veldhuizen, Dr. N. Bleijenberg, Prof. Dr. M.J. Schuurmans, Prof. Dr. M.C. Mikkers 
Bijbehorend promotieonderzoek: Effecten en uitkomsten van wijkverpleegkundige zorg aan thuiswonende ouderen (J.D. Veldhuizen) 
Betrokken opleidingen: Bachelor Verpleegkunde

Doel en doelgroep

Doel van dit onderzoek is inzicht krijgen in de karakteristieken en risicofactoren van thuiswonende ouderen die wijkverpleging ontvangen. Deze studie betreft een secundaire data-analyse waarin gebruikt wordt gemaakt van landelijke declaratiedata, beschikbaar via de Nederlandse Zorgautoriteit. De dataset bevat gegevens van alle verzekerden in Nederland van 2011 tot 2017 en wordt jaarlijks geactualiseerd. Voor deze studie zullen gegevens uit 2015-2017 worden gebruikt, omdat in 2015 de wijkverpleging in Nederland een grootschalige transitie heeft plaatsgevonden in de wijkverpleging in Nederland (1, 2).

Relevantie voor de beroepspraktijk/maatschappelijke relevantie

Voor de wijkverpleging ligt een grote maatschappelijke opgave. Door de vergrijzing, de toename van (complexe) wijkverpleegkundige zorg aan thuiswonende ouderen, de huidige tekorten aan wijkverpleegkundigen en de verwachte toename hiervan wordt er een groot beroep gedaan op wijkverpleging. Tevens is wijkverpleging, naast langdurige zorg en medisch-specialistische zorg, verantwoordelijk voor een groot deel van de zorgkosten in Nederland, met name onder de oudste ouderen (80 jaar en ouder) (1). Hierdoor is het noodzakelijk onderzoek te doen naar hoe de wijkverpleegkundige zorg zo effectief en efficiënt mogelijk uitgevoerd kan worden waarin de kwaliteit van zorg wordt gewaarborgd. Dit is in lijn met de maatschappelijke opgave om de ervaren kwaliteit van zorg te garanderen en verbeteren, de gezondheid van de populatie te behouden en verbeteren en vermijdbare kosten per hoofd van de bevolking te verlagen (2). 

Een van de kwaliteitseisen in het kwaliteitskader wijkverpleging is het bieden van onderbouwde en passende zorg, die maatschappelijk zinnig en doelmatig is (2). Echter hebben verkennende literatuurstudies laten zien dat beperkt onderzoek is uitgevoerd naar wijkverpleging, terwijl 94% van de ouderen thuis woont en ruim 557.000 ouderen gebruik maken van wijkverpleging (1). Veel van het handelen in de wijkverpleging is nog niet onderbouwd en onduidelijk is of het zinnig en doelmatig is. Een eerste stap in het verkennen en begrijpen van wijkverpleegkundige zorg aan thuiswonende ouderen is inzicht krijgen in de karakteristieken en risicofactoren voor het gebruik van wijkverpleging door thuiswonende ouderen. 

Consortium/projectpartners

Het project is een samenwerkingsverband tussen diverse partijen:

  • Hogeschool Utrecht
  • Nederlandse Zorgautoriteit/Universiteit Tilburg
  • Universiteit Maastricht (nationale onderzoeksgroep Wetenschappelijk Programma Wijkverpleging)

Resultaat/producten

Voor dit onderzoek zijn drie onderzoeksvragen geformuleerd:

  • Wat zijn karakteristieken van thuiswonende ouderen die wijkverpleging ontvangen?
  • Wat zijn karakteristieken van de wijkverpleegkundige zorg die thuiswonende ouderen ontvangen? 
  • Wat zijn risicofactoren voor het ontvangen van wijkverpleging?

Implementatie

De studie levert inzicht in de karakteristieken van de ouderen die wijkverpleging ontvangen. Tevens biedt deze studie inzicht in voorspellers voor het ontvangen van wijkverpleging. Deze informatie behulpzaam zijn bij de inkoop van wijkverpleging. Middels bijeenkomsten georganiseerd door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kan deze informatie gedeeld worden met relevante partijen (zorgverzekeraars, zorgaanbieders, NZa). Wat betreft wetenschappelijke opbrengsten zal de studie worden gepubliceerd in een peer-reviewed tijdschrift. Tevens zullen de uitkomsten, waar mogelijk, worden gepresenteerd op passende congressen of andere relevante bijeenkomsten.

Referenties

(1) Vilans. Wijkverpleging: Uitdagingen en knelpunten. 2018
(2) Nederlandse Zorgautoriteit. Monitor Zorg voor Ouderen 2018. 2018