Invloed van het implementeren van communicatieve toetsing op het vakdidactisch handelen van docenten moderne vreemde talen

Looptijd: 1 september 2018 – 31 augustus 2022
Status: lopend 
Kenniscentrum: Leren en Innoveren
Lectoraat: Didactiek van de Moderne Vreemde Talen 
Betrokken lector: Prof. dr. Rick de Graaff
Betrokken onderzoeker: Charline Rouffet

Projectbeschrijving

Een uitgelijnd communicatief curriculum zorgt ervoor dat het bereiken van de communicatieve leerdoelen beter in zicht komt. Het doel van dit onderzoek is te onderzoeken hoe communicatieve toetsing structureel geïmplementeerd kan worden en op welke wijze deze implementatie invloed heeft op het communicatief didactisch handelen van docenten.

 

Wetenschappelijke relevantie

Het principe van constructive alignment (Biggs, 1996) als beschrijving van de relatie tussen leerdoelen, didactiek en toetsing is een belangrijk uitgangspunt voor curriculumontwerp. De voorgestelde studie past dit principe toe in een vakdidactisch onderzoek. Het maakt inzichtelijk hoe systematische curriculumontwikkeling voor taalvaardighedenonderwijs kan verlopen, en wat de rol van professionele leergemeenschappen in dat verband is. Het onderzoek beoogt inzicht te bieden in hoe haalbare aanpassingen in de toetspraktijk kunnen leiden tot concrete verandering in didactiek en daarmee uiteindelijk van beoogde leeropbrengsten.

Binnen de taaldidactiek geeft het onderzoek inzicht in de bijdrage van een doelgericht toetsprogramma aan een functionele leeromgeving, als voorwaarde voor communicatieve taalvaardigheidsontwikkeling. Taalverwervingstheorieën benadrukken de essentiële rol die functioneel taalcontact en interactiemogelijkheden spelen bij de ontwikkeling van communicatieve taalvaardigheid (Long, 2009). Door de implementatie van communicatieve toetsen die in dit onderzoek worden ontwikkeld, zullen aanbod en interactie die centrale rol innemen in de leer- en toetsomgeving.

Praktische relevantie

Taaldocenten geven aan dat ze graag een meer communicatieve benadering zouden willen toepassen met o.a. meer aandacht voor de productieve vaardigheden, maar dat ze zich belemmerd voelen door de toetsing die niet in lijn staat met de gestelde communicatieve leerdoelen (Fasoglio, 2014; Fasoglio et al., 2015).

De sturende kracht van geschikte communicatieve toetsing zou docenten kunnen helpen om structureel een communicatieve didactische benadering te gebruiken. Het belang van communicatieve didactiek en de behoefte aan communicatieve toetsing is prioriteit in de samenwerking tussen lerarenopleiding en opleidingsscholen en tussen lectoraat en partnerscholen. Ook in het landelijk overleg van lerarenopleiders moderne vreemde talen en de recente visieontwikkeling van de Vereniging voor Leraren Vreemde Talen vormen communicatieve didactiek en toetsing kernthema’s.

Geplande resultaten/producten

  • Beschrijving van de huidige talenonderwijspraktijk t.a.v. communicatieve toetsing en didactiek;
  • Inventarisatie van good practices ten aanzien van communicatieve didactiek en toetsing in de betrokken scholen;
  • Richtlijnen en aanbevelingen voor het selecteren, aanpassen en implementeren van communicatieve toetsen in de praktijk;
  • Beschrijvingen van implementatie van communicatieve toetsen in het curriculum;
  • Inzicht in de effecten van implementatie van communicatieve toetsing op de didactiek (mate van alignment);
  • Bijdrage aan onderwijsinnovatie in de praktijk, door een PLG (met docenten uit verschillende opleidingsscholen) actief te laten participeren in het ontwerpproces en uitvoering van het onderzoek. 

De opbrengsten zullen worden gerapporteerd in:

  • Proefschrift bestaande uit vier artikelen (wetenschappelijk en praktijkgericht);
  • Bijdragen aan (inter)nationale conferenties;
  • Bijdragen aan studiedagen voor docenten.

Referenties

(1) Biggs, J. (1996). Enhancing teaching through constructive alignment. Higher Education, 32(3), 347.
(2) Fasoglio, D., Jong, K. de, Pennewaard, L., Trimbos, B., & Tuin, D. (2015). Moderne vreemde talen: Vakspecifieke trendanalyse 2015. Enschede: SLO.
(3) Fasoglio, D. (2014) Doelstellingen en toetsing gespreksvaardigheid Engels, Duits en Frans. Resultaten digitale enquête havo/vwo. Enschede: SLO.
(4) Long, M. H. (2009). Methodological principles for language teaching. The handbook of language teaching, 371-394.

Didactiek van de Moderne Vreemde Talen

Lessituatie Padualaan 97

Over het lectoraat