Inventarisatie zorgvraag en zorgaanbod bij zeer jonge moederschap

Looptijd: 6 maanden

Het ministerie van VWS constateert dat sommige moeders bij het uitdragen van hun zwangerschap zorg en ondersteuning nodig hebben op één of meerdere levensdomeinen. Soms kan een sociaal netwerk die ondersteuning niet bieden. Gemeenten zijn dan aan zet om dergelijke ondersteuning te bieden. Deze ondersteuning kan breed zijn. Soms betreft het zorgaspecten, maar regelmatig gaat het ook over reguliere zaken als het voeren van een eigen huishouden, overzicht over financiën, het vinden van een adequate woning en het combineren van het moederschap met school of werk. Tienermoeders en jonge moeders zijn een groep voor wie vragen rondom voornoemde thema’s vaak nadrukkelijk spelen (zie Keinemans, 2011). Dit vormt de aanleiding voor een onderzoek naar de zorgbehoeften van specifiek deze doelgroep. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in wat tienermoeders en jonge moeders nodig hebben op het gebied van zorg en ondersteuning en hoe dit aansluit bij het gemeentelijk zorgaanbod.

In dit onderzoek zoeken we antwoord op twee onderzoeksvragen:

  1. Waaruit bestaat de zorgvraag onder tienermoeders en jonge moeders?
  2. Welke zorg is beschikbaar voor deze moeders, hoe sluit deze aan op de zorgvragen van tienermoeders en jonge moeders?

In diverse regio’s worden hulpverleners en jonge moeders geïnterviewd om in kaart te brengen hoe de zorgbehoefte van jonge moeders er uit ziet en welk zorgaanbod er in de regio is.

Financiering

Dit onderzoek vindt plaats in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Resultaat/producten

Rapportage aan het ministerie van VWS en publicaties via wetenschappelijke en vaktijdschriften.

Onderzoekers

  • Will van Genugten
  • Mariël Kanne
  • Sabrina Keinemans
  • Carine Grootenboer
  • Marieke Potma

Update mei 2018:

Het lectoraat Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening heeft in opdracht van het ministerie van VWS onderzoek verricht naar de ondersteuningsbehoefte van jonge moeders. Op 28 mei 2018 is dit rapport door de minister en staatssecretaris van VWS aangeboden aan de kamer. 
In het onderzoek komen 34 jonge moeders en 32 hulpverleners aan het woord over hun zorgvragen en het zorgaanbod in de eigen regio. Uit het onderzoek komt naar voren dat de vragen van de moeders zowel praktisch als relationeel van aard zijn: huisvesting, financiën, de verzorging van het kind, eventueel in combinatie met werk en studie, maar ook vragen die betrekking hebben op identiteitsontwikkeling, participatie en inbedding in informele netwerken. Deze praktische en relationele zorgvragen hangen vaak sterk met elkaar samen en worden door de onderzoekers verbonden met concepten als precariteit en relationaliteit. In het rapport wordt daarom de metafoor van het spinnenweb gebruikt: een zorgvraag in de ene levenssfeer heeft invloed op andere levenssferen. 
Tevens brengt het onderzoek in beeld welk zorgaanbod beschikbaar is voor deze doelgroep, welke goede voorbeelden daarin te vinden zijn, maar ook welke knelpunten zich voordoen. Op basis daarvan zijn vier aanbevelingen geformuleerd:

  • Stimuleer interregionale samenwerking

  • Verlaag drempels tot zorg en regelingen

  • Overvraag het informele netwerk niet en biedt een relationeel zorgaanbod

  • Voorzie in materiële en praktische basisbehoeften ten aanzien van huisvesting, financiën en scholing

De bevindingen van het onderzoek zullen aandacht krijgen in het programma Kansrijke start dat VWS momenteel ontwikkelt. Daarnaast worden de bevindingen gebruikt bij de inzet van middelen die in het regeerakkoord zijn gereserveerd voor deze doelgroep. 

De onderzoekers zullen naar aanleiding van het onderzoek het thema relationele autonomie en kwetsbaarheid van deze doelgroep in de participatiemaatschappij verder uitwerken in publicaties.

Download hier het rapport 'Alles draait ineens om; een onderzoek naar de zorgvraag van (zeer) jonge moeders en de afstemming met het zorgaanbod (2018).

 

 

 

Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening

Over het lectoraat