Opname in de eerste lijn”; het verbeteren van medicatiemanagement bij thuiskomst uit het ziekenhuis

Dit promotieonderzoek loopt van oktober 2012 tot oktober 2016.
Het onderzoek valt binnen de onderzoekslijn farmaceutische processen van Lectoraat Innovatie van Zorgprocessen in de Farmacie.

Maatschappelijke relevantie en relevantie voor het onderwijs & theoretisch kader

Versnipperde zorg leidt tot kennishiaten rondom het daadwerkelijke geneesmiddelengebruik. Zeker bij opname en ontslag uit het ziekenhuis is het van belang een zorgcontinuüm te creëren rondom deze patiënten. Hiermee zal het aantal geneesmiddelgerelateerde problemen zowel voor, tijdens als na de ziekenhuisopname worden verminderd, en dat zal leiden tot een afname van adverse drug events, heropnames, hospitalisatieduur en zorgkosten. In dit onderzoek zal in het ziekenhuis én erbuiten een scala aan interventies worden ingezet om optimale ketenzorg rondom ziekenhuisopname en -ontslag te bewerkstelligen.

Hierbij gaat de aandacht van Ensing vooral uit naar het effect op klinische en economische parameters van de ontslagbegeleiding en een op medicatiemanagement gericht huisbezoek. Een collega-onderzoeker focust met name op de intramurale interventies. Daarnaast zal worden onderzocht welke mogelijke determinanten de resultaten kunnen beïnvloeden.

In een vervolgstudie zal de waarde van het huisbezoek bij specifieke risicopatiënten worden onderzocht, met aandacht voor de door de apotheker uitgevoerde acties. Bovendien zal er met behulp van interviews en focusgroepen een kwalitatief onderzoek plaatsvinden om patiëntspecifieke behoeftes en zorgen rondom een ziekenhuisopname of medicatiemanagement te identificeren.

Vraagstellingen

  • Welke interventies kunnen door apothekers worden uitgevoerd rondom zorgtransities? En welke (combinaties van) elementen kunnen worden aangewezen om een succesvolle interventie te definiëren?
  • Kan een ziekenhuisgebaseerd medicatiereconciliatieprogramma succesvol zijn in het verminderen van heropnames en klinisch ongewenste effecten van geneesmiddelen? Welke determinanten kunnen hiervoor worden aangewezen?
  • Is een huisbezoek door een openbare apotheker een waardevolle toevoeging aan dit programma? En kan dit huisbezoek additioneel iets betekenen op het verbeteren van therapietrouw en het verminderen van heropnames en klinisch ongewenste effecten van geneesmiddelen?
  • Wat zijn de zorgen, behoeftes en perspectieven van patiënten met betrekking tot medicatieoverdracht en medicatiemanagement rondom een ziekenhuisopname?

Doelstellingen

  • de interventies die apothekers uitvoeren om een ziekenhuis-naar-huistransitie zo soepel mogelijk te laten verlopen in beeld brengen;
  • inzicht verkrijgen in welke (combinaties van) elementen bepalen wat een succesvolle interventie is;
  • inzicht verkrijgen in de effectiviteit van een ziekenhuisgebaseerd medicatiereconciliatieprogramma en een thuisbezoek door een openbare apotheker, in vergelijking met de gebruikelijke zorg op zowel klinische en economische resultaten. Hierbij wordt gekeken naar heropnames, therapietrouw en klinisch ongewenste effecten van geneesmiddelen in bepaalde hoogrisicopatiënten (bijv. gevorderde hartfalen, COPD, verminderde nierfunctie);
  • inzicht verkrijgen in de behoeften, zorgen en patiëntperspectieven met betrekking tot medicatieoverdracht en medicatiemanagement rondom een ziekenhuisopname. 

Samenwerking

  • Dit project is deels gefinancierd door de Nederlandse Vereniging voor Poliklinische Farmacie (NVPF) en zorgverzekeraar Achmea.
  • Samenwerking in dit onderzoekproject is gevonden in drs. Clementine Stuijt, met als begeleiding dr. F. Karapinar en dr. B. van den Bemt.

Promotoren

  • 1e promotor, Universiteit Utrecht: prof. dr. M.L. Bouvy
  • Copromotor, Hogeschool Utrecht: dr. A. van Dooren