Hoe geeft gemeente toegang tot schuldregeling?

Het Lectoraat Schulden en Incasso van de HU heeft onderzocht hoe de gemeente Utrecht de Algemene wet bestuursrecht (Awb) toepast bij het toelaten van mensen tot gemeentelijke schuldhulpverlening. De verkenning is uitgevoerd door docentonderzoekers die lesgeven in de Awb en werkzaam zijn voor het lectoraat van Nadja Jungmann. Het doel was ook te kijken waar de gemeente tegenaan loopt en mee te denken over mogelijke oplossingen.

De verkenning heeft een quick scan opgeleverd met aandachtspunten voor een zorgvuldige toepassing van de Awb. Ook heeft het onderzoek bijgedragen aan praktijkopdrachten in de minor ‘Recht en publieke sector’ bij de HU.

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Op 1 juli 2012 trad de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking, waarmee schuldhulpverlening formeel een verantwoordelijkheid werd van gemeenten. De wet is een zogenoemde kaderwet en biedt veel ruimte aan de gemeente om te voorzien in een lokaal passende invulling.

Deugdelijke onderbouwing

Naast deze beleidsvrijheid brengt de wet ook een dwingend kader mee in de vorm van de Awb. Nu schuldhulpverlening een wettelijke voorziening is, vallen besluiten over toelating onder de Awb. Voor gemeenten betekent dit onder meer dat zij het besluit om iemand (niet) toe te laten, moeten voorzien van een deugdelijke onderbouwing. Maar hoe weeg je af of iemand voldoende gemotiveerd is? Welk besluit neem je als iemand zegt heel graag uit de schulden te willen komen, daar alles voor te willen doen, maar desondanks geld blijft besteden aan leuke dingen voor de kinderen? Wat doe je als iemand dan afhaakt, maar zich vervolgens weer meldt voor hulp? En hoe ga je in de vaak complexe dossiers om met de krappe termijnen in de Awb? In al deze dossiers moeten schuldhulpverleners tot een afgewogen en goed onderbouwd besluit komen.

Minor ‘Recht en publieke sector’

Bovenstaande vragen vormen de basis van de praktijkopdracht bij één van de cursussen in de minor ‘Recht en publieke sector’. De quick scan wordt aangevuld met de resultaten uit deze opdracht. De beste en meest bruikbare adviezen zullen studenten presenteren aan de gemeente Utrecht.

De volgende stap bij dit onderzoek is dat studenten van de opleiding HBR VT de quick scan in andere gemeenten gaan uitvoeren. Daardoor kunnen die gemeenten hun uitvoeringspraktijk tegen het licht houden en ontstaat er een breed beeld hoe de Awb in het algemeen door gemeenten wordt toegepast binnen de schuldhulpverlening. Deze kennis levert niet alleen aangrijpingspunten op voor de praktijk, maar ook voor het onderwijs. De resultaten zullen uiteindelijk in een artikel worden gepubliceerd.