Grip krijgen op de beroepskennis van mbo-studenten en de processen waarmee beroepskennis wordt ontwikkeld (promotieonderzoek)

Looptijd: 2011 - heden

Het promotieonderzoek richt zich op de beroepskennis van studenten en de processen waarmee studenten beroepskennis ontwikkelen in de context van het mbo. Het onderzoek heeft als doel grip te krijgen op beroepskennis en op de cognitieve processen waarmee mbo-studenten beroepskennis ontwikkelen. Naast vragen over de aard en ontwikkeling van beroepskennis, staat de vraag centraal hoe beroepskennis van studenten gekarakteriseerd kan worden.

Het promotieonderzoek is onderdeel van het programma van het Lectoraat Beroepsonderwijs, onderdeel van het Kenniscentrum Leren en Innoveren, en wordt uitgevoerd in het mbo, in samenwerking met Universiteit Utrecht.

Betrokken experts

Onderzoeker: drs. Wenja Heusdens (Lectoraat Beroepsonderwijs)
Promotor: prof. dr. Elly de Bruijn (Lectoraat Beroepsonderwijs, UU)
Co-promotor en dagelijks: dr. Liesbeth Baartman (Lectoraat Beroepsonderwijs)

Doelstelling van het onderzoek

Het onderzoek heeft als doelstelling grip te krijgen op beroepskennis en de processen waarmee studenten beroepskennis ontwikkelen. In plaats van te spreken over kennisontwikkeling in termen van school versus de werkplek of theorie versus praktijk, wordt in dit onderzoek een inclusieve kijk op kennisontwikkeling geïntroduceerd. Verschillende conceptuele kijkkaders zijn samengevoegd om kennisontwikkeling te definiëren als een continu, doorlopend proces van contextualiseren. Contextualiseren is een betekenis gevende redeneeractiviteit die bestaat uit twee denkactiviteiten: concretiseren conceptualiseren. Concretiseren betekent het specifiek en toepasbaar maken van theorie naar concrete handelingen en conceptualiseren het abstraheren en veralgemeniseren van situatie-specifieke ervaringen. Door deze twee denkactiviteiten analytisch te onderscheiden hebben we getracht grip te krijgen op het proces van contextualiseren, om zo inzicht te krijgen in de aard van beroepskennis en de cognitieve processen waarmee beroepskennis wordt ontwikkeld. Om betekenis te geven aan beroepskennis is de beroepskennis van de participerende studenten gekarakteriseerd in termen van beroeps-specifieke kenniscomponenten en kwaliteit van de beroepskennis.

Het proces van contextualiseren is bij mbo-studenten in een praktijknabije leeromgeving onderzocht en geïllustreerd met voorbeelden van studenten van de opleiding manager/ondernemer horeca (mbo-niveau 4) en studenten van de opleiding zelfstandig werkend kok (mbo-niveau 3). Een praktijknabije leeromgeving is geselecteerd als casus van het proefschrift wat gebaseerd is op het concept van Krachtige LeerOmgevingen (KLO). Een KLO wordt gekenmerkt door een ontwerp waarin aandacht wordt besteed aan actief leren en waarin studenten kennis maken met zowel school gebaseerde praktijken als beroeps gerelateerde werkervaringen.

Onderzoeksresultaten

Het promotieonderzoek draagt bij aan leer-theorieën en met name aan kennis over cognitieve processen van mbo-studenten die leiden tot de ontwikkeling van beroepskennis. Meer algemeen biedt het proefschrift input voor zowel de ontwikkeling en het ontwerp van curricula, als voor assessment en onderwijs- en begeleidingsstrategieën van docenten in de context van het mbo.

Tijdens het promotieonderzoek is het onderzoek gepresenteerd op wetenschappelijke conferenties, in zowel binnen- als buitenland. Het promotieonderzoek zal uiteindelijk minstens 4 wetenschappelijke artikelen opleveren.

Concrete resultaten voor de onderwijspraktijk

Tijdens het eerste jaar van het promotieonderzoek is er een rapportage verschenen naar aanleiding van een zelfevaluatie naar krachtige leeromgevingen door de opleidingscoördinatoren van alle opleidingen Bouw en Horeca-manager ondernemer, niveau 4.  

Tijdens het promotieonderzoek zijn bijeenkomsten georganiseerd met de betrokken ROC’s waarbij terugkoppeling van onderzoeksresultaten heeft plaatsgevonden en tevens heeft een terugkoppeling van onderzoeksresultaten plaatsgevonden op de Hogeschool Utrecht tijdens ‘Broodje onderzoek’.

Samenwerking met de buitenwereld

Het promotieproject sloot aan bij het inmiddels afgeronde onderwijsinnovatieproject: ‘Hybride leeromgevingen in het beroepsonderwijs’ met een subsidie vanuit HPBO verweven met het gelijknamige ecbo-onderzoekproject.

De samenwerkende partners zijn twee ROC’s, De Leermeesters, ecbo, Pabo ITT en het Lectoraat Beroepsonderwijs.

Kernpublicaties

2016

Eerste artikel proefschrift verschenen

Een publicatie over de toepassing van beroepskennis en het betekenis geven aan die kennis door studenten in het mbo: in dit artikel wordt een theoretisch kader geschetst over leerprocessen van mbo-studenten in praktijk-nabije leeromgevingen. Deze processen worden beschreven als het contextualiseren van beroepskennis wat bestaat uit de bewegingen conceptualiseren en concretiseren.

2014-2015

  • Broodje onderzoek 2015. 'Hoe trigger je studenten beroepsmatig te redeneren?' Met welke onderzoeksmethoden kun je studenten stimuleren om ‘beroepsmatig te redeneren’? Wenja Heusdens  
  • Heusdens, W. T., Bakker, A., Baartman, L. K. J., & De Bruijn, E. (2015). Contextualising Vocational Knowledge: A Theoretical Framework and Illustrations From Culinary Education. Vocations and Learning. Advance online publication. doi:10.1007/s12186-015-9145-0

2013-2014

  • Broodje onderzoek 2014. ‘Help, de zalm is bedorven... Wat nu?’  Hoe passen mbo-studenten theorie toe in de praktijk en hoe leren zij van hun werkervaringen? Wenja Heusdens
  • SIG LPD 2014-Oslo. Paper for the symposium ‘Boundary crossing in vocational education’. ‘Aha, now I get it!’ Capturing students’ learning processes during knowledge development in senior secondary vocational education. Wenja Heusdens, Liesbeth Baartman & Elly de Bruijn

2012-2013

  • ICO Fall school 2012- Girona. Poster presentation. Opening the black box. Defining students’ learning activities of contextualizing and conceptualizing, in senior secondary vocational education. Wenja Heusdens

2011-2012

  • ORD 2012 Symposium: Krachtige leeromgevingen in het beroepsonderwijs: variaties en effecten
  • Krachtige leeromgeving in het middelbaar beroepsonderwijs. Paper symposium ORD 2012. Wenja Heusdens, Liesbeth Baartman, Mieke Brekelmans & Elly de Bruijn
  • EARLI Special Interest Group 14 Learning and Professional Development – Symposium paper
  • Conceptualising and measuring students’ learning activities on the brink of school-based and workplace learning. Paper for symposium SIG14, 2012. Wenja Heusdens, Liesbeth Baartman & Elly de Bruijn
  • Rapportage ‘Krachtige leeromgevingen in het beroepsonderwijs’. Een zelfevaluatie naar de mate van krachtige leeromgeving van het KW1C. Wenja Heusdens, Liesbeth Baartman & Elly de Bruijn
  • Presentatie Kenniskring Lectoraat Beroepsonderwijs. ‘Krachtige leeromgevingen in het beroepsonderwijs’. Wenja Heusdens

Beroepsonderwijs

Over het lectoraat

Co-promotor

@LectBeroepsondw

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten