Grootschalige onderwijsverandering: Verschuivende ‘frames’ en sociale interactie. Een enkelvoudige casestudie

Looptijd: december 2011-december 2015

Promotieonderzoek

Dit promotieonderzoek gaat over veranderprocessen in het hoger beroepsonderwijs vanuit een veranderkundig perspectief. Het onderzoek vat veranderprocessen op als sociale processen waarin percepties van en betekenisverlening door actoren een cruciale rol spelen. Actoren handelen vanuit eigen betekeniskaders (oftewel frames). Deze frames zijn niet statisch, maar kunnen gedurende het veranderproces veranderen. Het onderzoek richt zich vooral op de interactiepatronen van docenten als ze samen nieuw onderwijs maken in onderwijsinnovaties, waarmee we proberen inzichten te ontwikkelen in de dit sociale proces.

Doelstelling van het onderzoek

De doelstelling van het onderzoek is het leveren van een bijdrage aan een effectief handelingsrepertoire voor onderwijsinnovatie. De onderzoeksvraag is: wat doen docenten als ze samen nieuw onderwijs maken in de context van een top-down geïnitieerde onderwijsinnovatie. Het HU-Sirius programma fungeert als onderzoekscasus.

Onderzoeksresultaten

Door middel van een literatuurreview is ingezoomd op wat bekend is in het onderwijskundig domein over samenwerking tussen docenten in onderwijsinnovaties, wat heeft geresulteerd in een conceptueel kader. In aanloop naar het artikel hebben we de uitkomsten gepresenteerd op de Onderwijs Research Dagen, Jure/Earli en een Internationaal Honourscongres. De uitkomsten van de review zijn vastgelegd in een artikel dat wordt ingediend bij het Tijdschrift voor Hoger Onderwijs. Het artikel vormt de basis van de inhoud van het eerste hoofdstuk van het proefschrift.

Aan de hand van de resultaten uit de review hebben we de vraagstelling van het vervolgonderzoek bepaald en ontwikkelden we een analysekader, waarmee we in het vervolgonderzoek naar onderwijsinnovaties kijken in drie deelcases.

In de eerste deelcase is onderzocht of we in de praktijk van onderwijsinnovatie het conceptueel kader kunnen gebruiken als analysekader. De dataverzameling van de eerste deelcase heeft plaatsgevonden en de data worden geanalyseerd. In de tweede en derde deelcase zoomen we dieper in steeds op basis van de bevindingen uit de vorige deelcase. Uiteindelijke onderzoeksbevindingen worden gevalideerd bij een breed samengesteld panel van experts en veranderkundigen.

Implementatie

Veranderprocessen in het onderwijs vaak tot teleurstellende resultaten. Dit heeft consequenties voor de kwaliteit van het onderwijs. Tevens zijn de kosten die met dergelijke veranderingen gepaard gaan zijn hoog. Dit promotieonderzoek heeft als doel inzichten te genereren in het verloop van deze processen en een set van handelingsprincipes te formuleren voor het inrichten van grootschalige veranderprocessen in het hoger beroepsonderwijs vanuit een veranderkundig perspectief. Deze principes zijn voor de HU interessant in het kader van voorgenomen en lopende innovatieprocessen, evenals voor de inrichting van de kwaliteitszorgsystemen.
De kennis die wordt opgedaan door de promovendus wordt gedeeld met betrokkenen bij onderwijsinnovatie, in de Master leren en innoveren, en kan ook worden ingezet bij voor andere opleidingen.

Animatie

Wat doen docenten als ze worden geconfronteerd met een top-down onderwijsinnovatie? In deze animatie zet onderzoeker Remco Coppoolse uiteen wat voor reactiepatronen hij in onderzoek heeft gevonden en tot welke aandachtspunten dat leidt voor vormgevers en leiders van onderwijsinnovatie.  


Referenties

De uitkomsten van de literatuurreview zijn gepresenteerd op wetenschappelijke conferenties:

  • Coppoolse, R., Bruijn de, E., & Smid, G. (2013).The role of teacher learning in innovation in higher professional education. Siriuscongres, Rotterdam
  • Coppoolse R., Bruijn de, E., & Smid G. (2013). The role of teacher learning in innovation in higher professional education. EARLI JURE, Munich

Overige publicaties:

  • Vleugels, M. & Coppoolse, R. (2013). Professional capital: boekrecensie. Nieuw Meesterschap
  • Coppoolse, R., Eijl van, P., & Pilot, A. (2013). Hoogvliegers, naar professionele excellentie. Rotterdam: University Press.

Promotoren

Eerste promotor: Prof. dr. Gerhard Smid (Open Universiteit & SIOO)
Tweede promotor: Prof. dr. Elly de Bruijn (HU & UU)
Co-promotor: dr. Ilya Zitter

Beroepsonderwijs

Over het lectoraat

@LectBeroepsondw