Digitaal Adviesbureau Dementie, een website met praktische tips voor woningaanpassing bij dementie

Dit onderzoek liep van september 2009 tot april 2011.

Maatschappelijke relevantie

Van de ruim 200.000 Nederlanders met dementie woont ongeveer 85% thuis. Als gevolg van de demografische ontwikkelingen zal dat aantal de komende decennia alleen maar stijgen. Het gros van de mensen wil zo lang mogelijk in de eigen vertrouwde woning blijven wonen, al dan niet met een partner.

Typerend voor dementie is dat de dementerende niet meer in staat is zich aan de omgeving aan te passen. Daarom is het nodig om de omgeving aan de dementerende aan te passen.

Dementie kan verwarring, onrust, vergeetachtigheid, oriëntatieverlies en dwalen met zich meebrengen. Dit kan ervoor zorgen dat opname gewenst of noodzakelijk is. Maar opname kan dikwijls uitgesteld worden als de woonomgeving aangepast wordt. U kunt hierbij denken aan aanpassingen in huis (bijvoorbeeld een aangepaste badkamer), inrichtingsaanpassingen (het verplaatsen van meubilair) en versimpeling van taken (niet te veel keuzes voorgelegd krijgen). Met inzet van technologische middelen (alarmsysteem met behulp van sensortechnologie) is het bovendien mogelijk om, al dan niet op afstand, zicht te houden op de dementerende zodat tijdig kan worden ingegrepen als dat nodig is in verband met de veiligheid.

Veel opnames in verpleeghuizen zijn het gevolg van overbelasting van mantelzorgers, vooral partners, die de dementerende geen moment meer uit het oog durven te verliezen. Dit laatste is zo slopend dat opname vaak de enige oplossing lijkt, terwijl de mantelzorger en de dementerende het liefst samen in hun eigen woning zouden blijven wonen. Ook al is opname daarmee niet altijd te voorkomen, via woningaanpassing zijn oplossingen mogelijk waardoor de opname op zijn minst kan worden uitgesteld.

Doel en doelgroep

Er kunnen voor het project twee doelstellingen worden onderscheiden:

  1. Realisatie van een Digitaal Adviesbureau voor woningaanpassing bij dementie.
    Bij woningbouw of woningaanpassing voor ouderen wordt zelden aandacht besteed aan de specifieke eisen die gesteld zouden moeten worden met het oog op dementie. Uit onderzoek is inmiddels wel bekend met welke ziekteverschijnselen en risico’s die de ziekte meebrengt, bij de aanpassing van woningen rekening zou moeten worden gehouden. In de loop van de jaren zijn er allerlei praktische adviezen ontwikkeld, maar tot nu toe was het nog niet mogelijk om mensen rechtstreeks bouwtechnisch en technologisch advies te geven. Via het Digitale Adviesbureau komen inzichten vanuit verschillende disciplines bij elkaar en worden ze afgestemd op de specifieke problemen en behoeften die met dementie gepaard gaan.
  2. Verhoging van het kennisniveau van professionals in de gezondheidszorg en de huisvestingsbranche met betrekking tot de specifieke eisen bij woningaanpassing voor mensen met dementie, teneinde beter te kunnen inspelen op de behoeften van deze mensen en hun partners.
    Binnen Hogeschool Utrecht wordt gewerkt aan verdieping van de aanwezige kennis, mede naar aanleiding van de vragen die het digitaal adviesbureau krijgt en de ervaringen die worden opgedaan met de verschillende ‘producten’ die worden aangeboden. Vergeleken met de professionele instellingen kan de hogeschool via het lectoraat Technologie voor Zorginnovaties vooroplopen in het verder ontwikkelen van interdisciplinaire kennis over de verhouding tussen menselijk gedrag en (bouw)technische aanpassingen en het valoriseren van deze kennis richting het mkb. Tot slot is er via Alzheimer Nederland een directe terugkoppeling van kennis vanuit de hogeschool mogelijk naar de vragen die leven bij (partners van) mensen met dementie. Daarnaast wil Hogeschool Utrecht professionals in de zorgsector op de hoogte brengen van de mogelijkheden om de zorg te verbeteren met behulp van (bouw)technische aanpassingen en nieuwe hulpmiddelen.

Het Digitaal Adviesbureau Dementie is in de eerste plaats bedoeld voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Daarnaast kunnen er ook andere doelgroepen gebruik van maken, zoals:

  • professionals in de zorg
  • professionals in de volkshuisvesting
  • bouwtechnici, installatietechnici e.d.
  • mkb-bedrijven;
  • studenten, docenten en onderzoekers

Resultaat/producten

  • Kick-off bijeenkomst: minisymposium op 24 juni 2010 in Utrecht. Presentatie opzet, eerste resultaten en vervolg.
  • Abstract: Kort, H.S.M., van Hoof, J., Bronsveld, A., Blom, M.M. Digital consultancy tool for ageing-in-place with dementia. Gerontechnology 2010; 9(2):298 doi:10.4017/gt.2010.09.02.208.00.
  • Poster: presentatie tijdens de 7th World Conference van de International Society for Gerontechnology in Vancouver, Canada.
  • Werkveldbijeenkomst: bij de opleiding Leefstijl, Arbeid en Gezondheid op 15 juni 2010 in Amersfoort zijn het project en de eerste resultaten gepresenteerd.
  • Nieuwsbrief: aandacht voor het project in de nieuwsbrief van het Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties van juni 2010.
  • Website: www.thuiswonenmetdementie.nl. De website werd gelanceerd in de Week van de Chronisch Zieken op 11 november 2010. 

Na onderzoek naar dementie, de beperkingen die dit met zich meebrengt en de mogelijkheden die woningaanpassingen kunnen bieden, is vervolgens in kaart gebracht aan welke eisen een website moet voldoen voor deze doelgroep. De ideeën zijn getoetst in een drietal focussessies waarbij een aantal ouderen met dementie en hun mantelzorgers is gevraagd naar hun mening over inhoud, vormgeving, menustructuur en zoekfunctie van de website. Op basis hiervan is een programma van eisen opgesteld en is de website ontworpen en gevuld. De website is vervolgens breed getest onder toekomstige gebruikers en experts aan de hand van een gestructureerde vragenlijst. Aan de hand daarvan wordt de website aangepast.

Implementatie

Het Digitaal Adviesbureau Woningaanpassing voor mensen met Dementie is een bundeling van kennis en kunde op het gebied van thuiswonen door dementerenden en de aanpassingen in woningen die daarvoor nodig zijn.

Op basis van wetenschappelijke inzichten worden praktische adviezen gegeven voor problemen die zich voordoen bij dementie. Hierbij gaat het om specifieke problemen als geheugen-, concentratie- of oriëntatieverlies, maar ook om lichamelijke klachten die horen bij het ouder worden, zoals meer moeite hebben met zien of bewegen. Op de website www.thuiswonenmetdementie.nl krijgen mensen met dementie en hun mantelzorgers praktische adviezen op het gebied van woningaanpassingen.
Het digitaal adviesbureau is naar verwachting ook zeer interessant voor mkb-ondernemers om diensten en producten onder de aandacht van de doelgroep te brengen. Bovendien is de verwachting dat de ervaring die wordt opgedaan met het digitaal adviesbureau voor Alzheimer schaalbaar is naar vergelijkbare adviesbureaus voor andere chronische ziekten, zoals COPD, of hartkwalen. Naar verwachting zullen per jaar 3000 mensen het digitaal adviesbureau raadplegen.

Projectpartners

  • Hogeschool Utrecht, Kenniscentrum Innovatie van Zorgverlening, lectoraat Technologie voor Zorginnovaties
  • Kenniscentrum Vilans

Alzheimer Nederland ondersteunt de partners in de uitvoering.

Cofinanciering

Dit project was onderdeel van het project 'Zorg(en) voor Morgen', dat mogelijk werd gemaakt door subsidie in het kader van het economisch stimuleringsprogramma 'Pieken in de Delta' van het ministerie van Economische Zaken, de gemeente Utrecht, gemeente Lelystad, provincie Utrecht, provincie Flevoland en provincie Noord-Holland.

TaskForce Innovatie Regio Utrecht (TFI) was projectontwikkelaar en penvoerder van dit project.

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten