Democratisering van kritisch denken

Looptijd: 2018 – 2020 (met mogelijke verlenging van 2 jaar)
Betrokken lector: Prof. dr. C. Bakker
Betrokken onderzoekers: Anouk Zuurmond
Betrokken opleidingen: Instituut Archimedes
Url website project: https://www.nro.nl/twee-werkplaatsen-in-mbo-van-start-voor-burgerschap-en-voor-leren-met-ict/ 

Korte beschrijving van het onderzoek

Democratie is samen verantwoordelijk zijn voor het samenleven, voor onszelf en voor elkaar. Medeverantwoordelijkheid kan niet zonder kritisch denken. Als kritisch denken een kerncompetentie is van democratisch burgerschap, dan is de democratisering van kritisch denken kerntaak van het beroepsonderwijs. Burgerschapsvorming, kritisch leren denken en bildung worden vaak in verband met elkaar gebracht, maar een heldere, wetenschappelijk verantwoorde en bruikbare visie over hoe ze overlappen ontbreekt nog. De Werkplaats Burgerschap zal zich richten op de ontwikkeling en de implementatie van een benadering van burgerschapsvorming waarin kritisch leren denken en bildung verbonden worden met beroepsvoorbereiding. 

Wetenschappelijke relevantie

Het onderzoek van de Werkplaats gaat met name in op twee aspecten: ten eerste een systematiek om andere mbo-opleidingen te helpen hun visie te ontwikkelen en ten tweede een methodiek om kritisch denken te verwerken in onderwijsdoelen en jaarplannen.

Praktische relevantie

Er is veel wetenschappelijke kennis (sinds begin 20e eeuw) aangaande kritisch denken, ook in verband met burgerschapsvorming en beroepsvorming, maar die bereikt de mbo-praktijk nauwelijks. De Werkplaats deelt daarom bestaande kennis, ontwikkelt nieuwe kennis en vertaalt de inzichten in praktijktoepassingen. 

Consortium/projectpartners

  • ROC van Twente
  • ROC Midden Nederland
  • Rijksuniversiteit Groningen
  • Universiteit Twente

Cofinanciering

NRO Werkplaats Onderwijsonderzoek MBO

Resultaat/producten

De doelen van de Werkplaats zijn: 

  • het ontwikkelen van een onderbouwde en praktische visie van de integratie van kritisch denken, burgerschap en bildung; 
  • het uitgroeien tot een permanente professionele leergemeenschap die de ontwikkelde expertises en praktijken verduurzaamt en dissemineert; 
  • kennisontwikkeling om kritisch denken te integreren in de praktijk (incl. professionaliseringsactiviteiten);  
  • beschikbaar stellen en door-ontwikkelen van kennis over effectieve leerstrategieën en meetinstrumenten voor mbo-docenten.

Implementatie

De Werkplaats richt een duurzame ‘professionele leergemeenschap’ in waarin verschillende soorten expertise elkaar bevruchten, die van mbo-docenten (Nederlands, Burgerschap en vakdocenten) en die van onderzoekers van practoraat, ECKD, lectoraat en twee universiteiten. Ook studenten en externe partners brengen praktijkexpertise in. In co-creatie werken de partners aan de visie en de vertaling in onderwijsactiviteiten, leerlijnen en assessment-tools. Met mbo-docenten wordt intussen nagegaan welke professionalisering ze nodig hebben om kritisch denken te implementeren.

Normatieve professionalisering

Normatieve professionalisering

Over het lectoraat