Het einde van lidmaatschapsrelaties oude stijl? De georganiseerde sport en duurzame sociale bindingen

Hogeschool Utrecht (HU) en de Universiteit Utrecht (UU) starten een groot onderzoek naar de veranderende lidmaatschappen bij sportverenigingen en –bonden in Nederland. Welke gevolgen hebben maatschappelijke ontwikkelingen – zoals globalisering, digitalisering en individualisering - voor de sportwereld? Het Lectoraat Participatie en Stedelijke Ontwikkeling (PMO) zal onderzoeken welke problemen sportorganisaties tegenkomen als het gaat om de nieuwe wijze waarop mensen hun lidmaatschap bij sportverenigingen vormgeven. 

Opdrachtgever en financier van dit gezamenlijke onderzoek is de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze organisatie stimuleert kwaliteit en vernieuwing in de wetenschap door het beste onderzoek te selecteren en financieren. De NWO verstrekt een subsidie van een half miljoen euro; deze studie zal vier jaar in beslag nemen. Het is bijzonder dat Hogeschool Utrecht een NWO-project gaat uitvoeren, omdat dit niet vaak gebeurt. Normaliter zijn dergelijke onderzoeken voorbehouden aan universiteiten. 

15 sportbonden – die samen meer dan 3 miljoen leden vertegenwoordigen - en het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) werken mee aan dit praktijkgericht onderzoek. Dit geldt ook voor studenten van de Faculteit Maatschappij en Recht van de HU.

Andere invulling lidmaatschap

Anno 2012 tellen de sportverenigingen samen 4,8 miljoen leden. Of het nu gaat om fitness, hardlopen, voetbal, hockey, gymnastiek, zwemmen, volleybal of badminton: de bonden en verenigingen van alle sporten zagen in de afgelopen decennia grote veranderingen omtrent lidmaatschappen. Het gaat daarbij niet alleen om aantallen, maar ook om de wijze waarop een lidmaatschap wordt ingevuld. Een deel van de sportverenigingen slaagt erin een groeiend aantal mensen aan zich te binden, terwijl een ander deel klaagt over een toenemend ledenverloop, een vergrijzend kader en een afnemende ledeninzet. 

Veel sportorganisaties worstelen met de vraag: hoe moeten we daarmee omgaan? Hoe kunnen we leden binden op een manier die past bij de wensen van mensen anno 2013? Welke (nieuwe) lidmaatschapsvormen kunnen sportorganisaties introduceren? Deze vragen staan centraal in het gezamenlijke onderzoek van HU en de UU.

Gemeenschappen nieuwe stijl

Het Lectoraat PMO zal in het deelonderzoek ‘Interventies gericht op gemeenschappen nieuwe stijl’ bestuderen met welke interventies sportorganisaties problemen bij lidmaatschappen kunnen aanpakken. De interventies vinden plaats bij verenigingen die dergelijke problemen ervaren. Acties zijn onder meer gericht op professionalisering van de vereniging en op het versterken van de kwaliteit van besturen.

Het lectoraat verricht eerst een vooronderzoek onder de sportbonden naar best practices. Vervolgens vinden interviews en gesprekken plaats met verenigingsleden die kunnen aangeven wat in hun ogen wel en niet goed gaat in lidmaatschappen, ledenbehoud en -binding.

Bijzonder onderzoek

Het gezamenlijke onderzoek van HU en de UU is bijzonder, omdat niet eerder is onderzocht hoe verschillen in ledenbinding van sportverenigingen en sportbonden zijn ontstaan. Nieuw zijn ook de interventies, die ontwikkeld worden voor de sportclubs waarmee ze succesvoller kunnen omgaan met de (veranderende) lidmaatschappen. De reikwijdte van dit onderzoek strekt verder dan alleen de sport: ook andere organisaties (zoals politieke partijen, omroepen, vakbonden) worstelen met dezelfde problemen. Daarom zijn de uitkomsten van dit onderzoek ook voor hen bruikbaar.

Sport & Society

Het landelijke onderzoek van HU en UU is het nieuwste gezamenlijke project van het netwerk Sport & Society, eveneens een initiatief van beiden. Dat streeft naar een verdere vergroting van de betekenis, zichtbaarheid en herkenbaarheid van het maatschappelijk relevante sport- en samenlevingsonderzoek en –onderwijs.

Participatie en Stedelijke Ontwikkeling

Participatie en Maatschappelijke Ontwikkeling

Over het lectoraat

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten