Communicatief taalonderwijs: ontwikkeling en inzet van een vakdidactisch observatie-instrument

Looptijd: doorlopend
Betrokken lector: Prof. dr. Rick de Graaff
Betrokken (docent-)onderzoekers: dr. Catherine van Beuningen, Kristina Goodnight MA, Oliver Greiner MA, Karin Haan MA, Irene de Kleyn MA, dr. Tobey Nelson, Charline Rouffet MA, Melissa Willemsen MA

Projectbeschrijving

Vakdidactische vaardigheden van docenten spelen een centrale rol in het leren van hun leerlingen. Voor een vreemdetalendocent betekent effectief vakdidactisch handelen onder andere dat hij/zij in staat is onderwijs vorm te geven waarin het communiceren in de vreemde taal centraal staat, als leerdoel én leermiddel. Het lectoraat Didactiek van de Moderne Vreemde Talen heeft een observatie-instrument ontwikkeld dat het communicatief vakdidactisch handelen van docenten observeerbaar en evalueerbaar maakt. Met inzet van dit instrument in onderzoek, opleiding en praktijk beoogt het lectoraat de congruentie tussen vakdidactische theorie (opleiding) en de praktijk van het vreemdetalenonderwijs te verbeteren.

Wetenschappelijke relevantie

In het observatie-instrument zijn vakdidactische principes voor communicatief vreemdetalenonderwijs (o.a. Bimmel et al., 2008; Brandl, 2008; Long, 2009; Westhoff, 2008) vertaald in concrete, observeerbare indicatoren. Met het instrument voert het lectoraat een inventariserend onderzoek uit om in kaart te brengen in hoeverre deze principes toegepast worden in de huidige onderwijspraktijk. Op deze manier kunnen eventuele hiaten tussen theorie en praktijk geïdentificeerd worden.

Praktische relevantie

Inzichten uit de hierboven beschreven inventarisatie kunnen als input dienen om te komen tot een betere afstemming tussen opleiding en (stage)praktijk. Daarnaast kan het observatie-instrument zowel in de opleiding als in de praktijk gebruikt worden voor bijvoorbeeld onderwijsvoorbereiding, feedback, reflectie en intervisie.

(Gerelateerde) resultaten/producten

  • Greiner, O., & Van Beuningen, C.G. (2019). Communicatief vreemdetalenonderwijs: reflectie op eigen vakdidactisch handelen. Workshop op studiedag Almeerse Scholen Groep, Almere, 10 januari 2019.
  • Van Beuningen, C.G., Goodnight, K., Rouffet, C., & De Graaff, R. (2018). Communicatief vreemdetalenonderwijs: drie initiatieven om de kloof tussen theorie en praktijk te verkleinen. Lunchlezing Kenniscentrum Leren en Innoveren, Hogeschool Utrecht, 8 november 2018.
  • Goodnight, K., Rouffet, C., & De Graaff, R. (2018). Vakdidactiek in de opleiding en de schoolpraktijk: een observatie-instrument voor inventarisatie, reflectie en feedback. Workshop op Werkconferentie lerarenopleiders MVT/Levende Talen Studiedag, 2 november 2018.
  • De Graaff, R. (2018). Van Vreemde Talen naar Vereende Talen: over de plek van vreemde talen in het onderwijs. Lectorale rede, Hogeschool Utrecht, 24 mei 2018, zie Lectoraat Didactiek van de Moderne Vreemde Talen.
  • De Kleyn, I., Goodnight, K., Greiner, O., Haan, K., Nelson, T., Rouffet, C., & De Graaff, R. (2018). Een vakdidactisch observatie-instrument voor communicatief vreemdetalenonderwijs. Workshop op de Clusterstudiedag Talen van Instituut Archimedes (HU), 10 april 2018.
  • De Kleyn, I., Greiner, O., Nelson, T., Rouffet, C., & De Graaff, R. (2018). Vakdidactische cross-overs tussen opleiding en praktijk: inzet van een vakdidactisch observatie-instrument moderne vreemde talen. Presentatie/workshop op de VELON conferentie voor lerarenopleiders, Roermond, 12 maart 2018.
  • Goodnight, K., Nelson, T., & De Graaff, R. (2018). Investigating the connection between teacher training and classroom practice: validation and application of an observation instrument for subject-specific pedagogy. Presentatie/workshop op ATEE Conference, Utrecht, 15 februari 2018.
  • Greiner, O., & Willemsen, M. (2017). Vakdidactiek in de mvt-praktijk: implementatie en validering van een observatie-instrument. Workshop op de jaarvergadering Vereniging lerarenopleiders Duits (VLOD), Amsterdam, 10 november 2017.
  • De Kleyn, I., Goodnight, K., Willemsen, M., & De Graaff, R. (2017). Een vakdidactisch observatie-instrument voor communicatief vreemdetalenonderwijs. Workshop op de Nascholingsbijeenkomst voor opleidingsscholen van Instituut Archimedes (HU), 9 november 2017.
  • HUBL (HU Blended learning studentensite)