CoSIE: co-creatie in het sociale domein

Aanleiding

Op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) hebben de gemeenten in Nederland de verantwoordelijkheid om diensten op het gebied van zorg en welzijn aan de bevolking beschikbaar te stellen. Dit zijn diensten met betrekking tot huishoudelijke zorg, jeugdzorg, schuldoplossingen, werkgelegenheid, juridisch advies en ondersteuning van mantelzorg. Gemeenten en dienstverleners zoeken naar de meest geschikte organisatievorm voor deze diensten. Er zijn verschillende modellen voor het organiseren van geïntegreerde diensten, maar het is vooralsnog niet duidelijk welke factoren een model effectief maken.
Tot nu toe betrekken de meeste gemeenten nauwelijks (potentiële) dienstgebruikers en hun informele ondersteuningsnetwerken bij het ontwerpen of evalueren van deze diensten. Ook vrijwilligerswerk en bedrijven spelen geen actieve rol in het ontwerp- en evaluatieproces. Toch kan men ervan uitgaan, dat een ontwikkeltraject waar meer partijen bij betrokken zijn die in co-creatie werken aan nieuwe invulling van de dienstverlening op het gebied van zorg en welzijn, tot betere resultaten kan leiden.

Doel

In dit project zetten we een dergelijk co-designproces op en proberen het uit. Daarbij willen we met behulp van ICT nieuwe publieke diensten ontwerpen en aan burgers beschikbaar stellen. Momenteel gebruiken gemeenten en sociale wijkteams websites alleen voor algemene informatie en als portal om toegang te krijgen tot bepaalde diensten. De huidige web-based technologie biedt echter veel meer mogelijkheden, dan in de gemeentelijke context wordt gebruikt. In de gezondheidszorg worden steeds vaker e-gezondheidsapplicaties ontwikkeld. De sociale sector blijft achter. Het gebruik van ICT voor het creëren en leveren van sociale diensten op het gebied van zorg en welzijn heeft veel mogelijkheden. In dit project zullen we nieuwe toepassingen ontwikkelen en testen, bijvoorbeeld:

  • Platforms voor bijbehorende behoeften en ondersteunen, zowel professioneel als vrijwillig
  • E-maatschappelijk werk: ontwikkeling en implementatie van apps voor ‘zelfhulp’, bijvoorbeeld met betrekking tot geldbeheer, in combinatie met ondersteuning van een professional, vrijwilliger of collega.
  • Sociale media gebruiken voor gemeenschapsontwikkeling.

Doelgroep

Het project wordt in Nederland in twee gemeenten uitgevoerd (Nieuwegein en Houten) in samenwerking met het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht.

Omschrijving project

In dit project wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van ervaringen in de verschillende lidstaten. In totaal zijn 9 pilotprojecten gedefinieerd (in 9 andere EU lidstaten: Finland, Zweden, Estland, Groot Brittannië, Polen, Hongarije, Spanje, Italië en Griekenland). Deze zijn naar ontwikkelingsstadium ingedeeld. De drie pilots van groep 1 zijn geavanceerde pilots die al bij het begin van het project klaar zijn om het co-creatie proces te implementeren. Zij zullen in eerste instantie hun co-creatie workshops in een Living Lab ontwerpen en uitvoeren. Als zij hun eerste fase hebben doorlopen kunnen de drie pilots van groep 2 beginnen, waarbij zij gebruik kunnen maken van de ervaringen van de pilots uit groep 1. Een vergelijkbaar proces vindt plaats bij de pilots van groep 3 (zie onderstaand schema). De Nederlandse pilots in Houten en Nieuwegein vallen onder de pilots van groep 3.
Dat betekent dat de Nederlandse pilots iets later met het co-creatieproces zullen starten (naar verwachting januari 2019), maar daarbij voort kunnen bouwen op de ervaringen van 6 andere pilots. Dit betekent overigens niet dat we in Nederland moeten wachten op de activiteiten in de andere lidstaten. Wij kunnen het kalenderjaar 2018 gebruiken om de pilots goed voor te bereiden, bijvoorbeeld door de doelen en thema’s van de pilots (de betrokken diensten op het gebied van zorg en welzijn) nader te bepalen, burgers en andere partijen erbij te betrekken en hen te informeren over de bedoelingen van het co-creatieproces, de stappen verder uit te werken en de monitoring en de evaluatie voor te bereiden. Daarnaast willen we al in 2018 leren van bestaande initiatieven en daarop voortbouwen.

Beoogde resultaten en producten

Het project richt zich op de ontwikkeling van een co-creatieproces op het gebied van sociale en publieke dienstverlening en streeft naar service innovaties door een samenwerkend en gebruikersgericht co-creatieproces toe te passen en te testen.

Looptijd

Het project loopt van december 2017 t/m november 2020.

Samenwerkingspartners

Bij het project zijn 9 andere EU lidstaten betrokken (Finland, Zweden, Estland, Groot Brittannië, Polen, Hongarije, Spanje, Italië en Griekenland).
Het project wordt financieel gesteund door de Europese Commissie. In het kader van het project zal ook een Europese en een Nederlandse website worden ontwikkeld met actuele informatie over het project en de stand van zaken van de pilots.

Contactgegevens projectleider

Dr. Rob Gründemann.

Organiseren van Verandering in het publieke domein

Organisatieconfiguraties en Arbeidsrelaties

Over het lectoraat

Project CoSIE co-creatie in het sociale domein

voor meer informatie