Praktijkgericht onderzoek in hbo: meer dan ooit belangrijk!

Anton FrankenWat was er de afgelopen weken veel positief nieuws rond het praktijkgericht onderzoek in het hbo! Het Ministerie van OCW kwam met haar nieuwe Wetenschapsvisie en de Onderwijsraad met haar advies hoe het hbo meer innovatieve professionals kan opleiden. Beiden onderstrepen het belang van onderzoek in het hbo vanwege de noodzaak van afgestudeerde hbo’ers met een onderzoekende houding en competenties én vanwege de nauwe verbinding met de praktijk en het onderwijs. Terecht moeten universiteiten volgens Minister Bussemaker “het onderzoek van het hbo nu echt serieus nemen” en subsidiegever NWO/ SIA zou “samenwerkingsonderzoek tussen WO, hbo, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties met voorrang moeten bekostigen”.

Dat waren mooie woorden van onze Minister van OCW, die zij uitsprak bij de oprichting van de nieuwe beroepsvereniging voor lectoren woensdag 3 december. Ik ben blij met haar erkenning voor de rol van het hbo in wetenschappelijk onderzoek en voor de noodzaak om het onderzoek in het hbo verder te versterken. Hogeschool Utrecht wil dat graag en gaat daarmee door.

De verwachtingen van de resultaten van het onderzoek voor de samenleving zijn hoog. Dat schept de verplichting dat we (ook wetenschappelijke) kwaliteit leveren en ‘de goede dingen’ onderzoeken voor de praktijk en voor het onderwijs. We willen onderzoek dat daadwerkelijk bijdraagt aan innovaties en impact heeft op de economische en maatschappelijke ontwikkeling in de regio. Daarom beraden we ons nu opnieuw op de focus in ons onderzoek en is de behoefte vanuit de samenleving daarbij bepalend. Meer daarover hoort u van ons in 2015.

De oprichting van een eigen landelijke beroepsvereniging door lectoren juich ik toe. HU-lector Daan Andriessen is één van de initiatiefnemers. Met zijn lectoraat “Methodologie van het praktijkgericht onderzoek” werkt hij hard aan adviezen voor curricula van het onderwijs om het onderzoekend vermogen van studenten te stimuleren. Ook werkt het lectoraat aan de kwaliteit van het onderzoek van niet alleen de HU, maar het hele hbo. Samenwerking en verbinding tussen lectoren in het hele land via een beroepsvereniging zal daaraan kunnen bijdragen.

Trots ben ik ook op onze lector Marieke Schuurmans, die heel direct adviezen leverde voor de nieuwe Wetenschapsvisie van het Kabinet. Zij werd door de Minister geroemd vanwege haar uitspraak, dat “het hbo onderzoek niet bestaat, zonder de werkers in de beroepspraktijk.” In haar geval zijn dat verpleegkundigen die de resultaten uit haar onderzoek direct in de ouderenzorg toepassen en feedback daarover geven aan de onderzoekers. “De impact van het onderzoek is zo zichtbaar via hun handen”, aldus Marieke. Daarom werkt zij net als veel andere lectoren van de HU vooral graag mee aan publicaties in vaktijdschriften voor de beroepsgroep. Dat is een verschil met de universitaire onderzoekers, die vooral publiceren in wetenschappelijke media. Volgens de Minister kenmerkt dit de primaire gerichtheid van het hbo onderzoek op de praktijk en daar ben ik het van harte mee eens. Onze HU-lectoren steken veel tijd in communicatie met de beroepspraktijk en terecht!

Dat bewijst ook lector Nadja Jungmann, die veelvuldig op tv is en in de kranten staat met haar adviezen – gebaseerd op onderzoek - over preventie van schulden en over hulpverlening aan mensen die al veel schulden hebben. Nadja doet zeer relevant onderzoek dat de effectiviteit van het werk van alle schuldhulpverleners (dat zijn in elk geval alle gemeenten) in ons land ondersteunt. Omdat deze problematiek zo groot is, is zij dezer dagen veelvuldig te zien in de landelijke media met als doel haar kennis breed over te brengen.

Andere mooie voorbeelden van kenniscirculatie zien we ook bij de projecten ‘Every Picture Tells a Story’ en ‘Werken in gedwongen kader/reclasseringswerk’. Twee totaal verschillende onderzoeken, die beide waren genomineerd voor de jaarlijkse landelijke RAAK Award voor praktijkgericht onderzoek. Met ‘Every Picture’ onder leiding van lector Piet Bakker wonnen we tijdens het SIA Congres op 27 november de tweede prijs, van harte gefeliciteerd! En ook lector Anneke Menger en haar collega’s die onderzoek deden ten behoeve van professioneel werken in de reclassering, verdienen alle lof.

In beide gevallen werden relevante bedrijven en beroepsorganisaties vanaf de start nauw betrokken door de HU-onderzoekers. De resultaten zijn daardoor goed ontvangen en worden nu dagelijks toegepast in die praktijk. Het filmpje met interviews met reclasseringswerkers getuigt daarvan. Evenals de site van Every Picture, dit onderzoek werd in september afgesloten met een werkconferentie voor studenten en bedrijven. Het afronden van onderzoek met symposia en werkconferenties voor praktijkwerkers én studenten is een goede gewoonte bij de HU en één van de effectieve manieren van kennisdeling die we toepassen. Daarin willen we de komende jaren groeien. We willen onze kennis graag en beter nog dan nu delen met collega’s in de praktijk en het onderwijs. Tegelijkertijd werken we aan meer focus in ons onderzoek - gericht op de maatschappelijke behoeften – én aan nog meer kwaliteit. Genoeg te doen dus in 2015, ik kijk er naar uit!

Ik wens iedereen graag gezellige en ontspannen feestdagen en een gelukkig en gezond 2015.

Anton Franken, lid CvB
december 2014

Cv Anton Franken