Inspirerend ICPLA-congres op Malta

13-11-2018

In de herfstvakantie bezochten Anniek van Doornik, Ellen Gerrits, Rob Zwitserlood en Gerda Bruinsma vanuit het Lectoraat Logopedie het 17e congres van de International Clinical Phonetics and Linguistics Association (ICPLA) op Malta. Centraal op dit congres staat het toepassen van wetenschappelijke kennis uit linguïstiek en fonetiek binnen diagnostiek en interventie bij kinderen en volwassenen met communicatiestoornissen.

ICPLA panel congres MaltaICPLA is een relatief klein congres (dit keer 280 deelnemers), waardoor je gemakkelijk contacten kunt leggen met onderzoekers uit andere landen. Op het congres waren er posters en presentaties over spraakontwikkelingsstoornissen, schisis, TOS, autisme, afasie en dysarthrie, slechthorendheid en meertaligheid.

Panel over morfosyntaxis
Rob en Gerda hadden samen met Susan Ebbels (UK) en Catharine Balthazar (USA) een ‘panel’ georganiseerd over interventie gericht op morfosyntaxis. Een panel is een serie presentaties over hetzelfde onderwerp met aansluitend een discussie over dit onderwerp. Onze presentaties omvatten  interventies gericht op morfosyntaxis bij TOS in verschillende leeftijdsgroepen: peuters, kleuters, kinderen in de basisschoolleeftijd en middelbare scholieren. De discussie voerden we in vier groepen over vier grote vragen die we gezamenlijk hadden opgesteld. De vragen gingen over de werkzame componenten van interventie, het maken van goed onderbouwde keuzes uit verschillende therapiemogelijkheden, de transfer van het geleerde naar andere situaties, en het meten van het effect van therapie op het taalbegrip.

Uit de discussie kwam onder andere naar voren dat het heel belangrijk is om afgebakende doelen te kiezen, op basis van een goede analyse van het niveau van de morfosyntaxis van een kind. Daarnaast zijn veel herhalingen, een betekenisvolle context en veel variatie in vormen van de doelstructuur belangrijk. Een andere groep maakte een begin met het in kaart brengen van mogelijke stoornissen en factoren op alle niveau’s van het ICF en koppelde kenmerken van interventie daaraan.

Bij de transfer naar situaties buiten de therapiesetting werden de mogelijkheden van technologie besproken, zoals serious gaming, virtual reality en monitoring met behulp van filmpjes. Over de invloed van interventies voor morfosyntaxis op taalbegrip was de conclusie dat taalbegrip een heel complex construct is, waarbij het lastig is om de invloed van een deelvaardigheid op taalbegrip te kunnen meten. Het was heel zinvol om op deze wijze kennis en ervaring over interventie gericht op morfosyntaxis te bundelen. Met de panelleden kijken we terug op een vruchtbare samenwerking en we zijn bezig met een idee voor een gezamenlijke publicatie in een internationaal tijdschrift.

Eigen beleving van spraakontwikkelingsstoornissen
Anniek presenteerde resultaten van haar onderzoek naar de beleving van kleuters met betrekking tot hun eigen communicatie. Ze onderzocht zowel kinderen met spraakontwikkelingsstoornissen als normaal ontwikkelde kinderen. Uit haar resultaten komt naar voren dat kleuters over het algemeen een realistisch beeld hebben van hun eigen mogelijkheden en beperkingen in de communicatie.

Trends in onderzoek naar TOS
Uit de presentaties op het congres kwamen een aantal trends in het onderzoek naar spraak- en taalontwikkelingsstoornissen naar voren. Steeds meer onderzoekers kijken niet alleen naar resultaten en effecten van therapie, maar proberen ook te beredeneren wat precies de werkzame onderdelen van interventies zijn. Daarnaast is ouder-kind interactie en het betrekken van de omgeving bij de therapie een belangrijk thema. Interactief voorlezen is een therapievorm die daarbij veel gebruikt wordt. Een belangrijke eyeopener uit de keynote lezing van professor James Law (UK) was dat er kinderen zijn die wij niet bereiken met onze logopedische zorg. Zij komen niet bij de logopedist terecht of hun ouders besluiten om te stoppen met therapie. Het is belangrijk dat we blijven proberen om deze groep te bereiken.

Al met al was het een zeer inspirerend congres, en zijn we op de HU teruggekomen met nieuwe ideeën, met contacten van collega-onderzoekers in het buitenland en met een heleboel tips over recent verschenen artikelen op ons vakgebied!