Boek ‘Communicatie in het publieke domein’ biedt verschillende perspectieven

20-02-2017

Van Annette Klarenbeek en Reint Jan Renes, lectoren Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein bij Hogeschool Utrecht, verschijnt op 21 februari het boek ‘Communicatie in het publieke domein’. Het boek is het product van jarenlang onderzoek naar hoe communicatie het gedrag en gesprek van burgers in het publieke domein kan beïnvloeden. “Als organisaties in hun communicatie in het publieke domein weten aan te sluiten op de verlangens van burgers, kan dat veel opleveren.”

Annette Klarenbeek“Ons lectoraat kijkt naar de interactie tussen burgers en organisaties, en naar de interactie tussen burgers waar je als organisatie iets mee moet”, vertelt Annette Klarenbeek, lector van de programmalijn ‘gesprek’ binnen het lectoraat Crossmediale Communicatie. “Wat is het vraagstuk en hoe wordt dat besproken door burgers? Zo kom je het dichtst bij de werkelijkheid van de mensen en daar kun je dan het beste de communicatie op laten aansluiten.” Lector Reint Jan Renes, gespecialiseerd in communicatie en gedragsverandering: “Als organisaties in hun communicatie in het publieke domein weten aan te sluiten op de verlangens van burgers, kan dat veel opleveren.”

Gesprek en gedrag

Vanuit de perspectieven ‘gesprek’ en ‘gedrag’ helpt het boek ‘Communicatie in het publieke domein’ communicatiestudenten en –professionals omgaan met vraagstukken in het publieke domein op gebieden als veiligheid, duurzaamheid en mobiliteit. Vanuit beide perspectieven leer je in vijf stappen te bepalen hoe je communicatie strategisch kunt inzetten, toegelicht en uitgewerkt met voorbeelden.

Zaak Vaatstra

Klarenbeek werd een paar jaar geleden bijvoorbeeld ingezet door het OM Leeuwarden voor de zaak Vaatstra. “We hebben gesprekken georganiseerd waardoor we een gevoel kregen wat mensen relevant vonden in de zaak. Die aanknopingspunten, ze zijn zelf bijvoorbeeld ouder of familie van een kind in die leeftijd, hebben we gebruikt in de communicatiemiddelen om mannen te benaderen om mee te doen met het DNA-onderzoek. Die middelen zijn uiteindelijk heel anders geworden dan het neerzetten van een paar billboards in Friesland, zoals je misschien van tevoren zou bedenken.”

Appen op de fiets

Een ander voorbeeld: momenteel werken Renes en Klarenbeek aan hoe je appen op de fiets door jongeren kunt voorkomen. “Uit gesprekken met jongeren blijkt dat ze fietsen als ‘dode’ tijd zien waarin ze eigenlijk niks doen. Daarom gaan ze appen. Nu moeten we in aansluiting op die realiteit ervoor zorgen dat ze stoppen met appen op de fiets”, vertelt Renes.

Reint Jan RenesGesprekken op sociale media

Een gesprek kan overal plaatsvinden, bijvoorbeeld bij de bakker maar ook op Twitter. “Social media zijn een goede bron, hoewel het vaak nog wordt gezien als bedreiging. Je kunt er de stemming goed op peilen en daar kun je iets mee”, zegt Klarenbeek. Renes vult haar aan: “Veel partijen hebben bijvoorbeeld veel volgers en zenden veel, maar volgen niet terug en gaan het gesprek ook niet aan. Terwijl je dan pas echt contact maakt met je omgeving.”

Traditionele media nog niet uitgespeeld

Volgens de lectoren moeten organisaties en professionals leren omgaan met de dynamiek in het publieke domein, ook in de communicatie. “Houd je ogen open in plaats van naar houvast te zoeken”, zegt Klarenbeek. “Ik ben dan ook blij dat ons lectoraat ‘Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein’ heet en dus alle media meeneemt. Want het blijkt dat traditionele media zeker nog een rol spelen. Een debat in een talkshow is ook een constructie van de werkelijkheid. Hoe ga je als journalist om met die verantwoordelijkheid?”

Verschillende perspectieven durven te gebruiken

Andere thema’s die de komende jaren gaan spelen binnen het lectoraat: hoe kun je het effect van crossmediale campagnes meten? Hoe zorg je ervoor dat mensen dieper gaan nadenken over een onderwerp en begrip opbrengen voor andere standpunten? “En dat in tijden waarin bedrijven als Netflix alleen maar meer inspelen op onze verlangens. Hoe kun je mensen uit die comfortzone halen?” zegt Renes. “Dat is haast een Bildungs-vraagstuk. Je moet studenten er op trainen om vanuit verschillende perspectieven te durven kijken, en dat is precies wat dit boek doet.”