Arts Based Research: hoe de kunst sociaal onderzoek verder brengt

13-06-2019

Arts Based Research (ABR) biedt andere mogelijkheden voor het doen van praktijkgericht onderzoek. Door kunst kunnen mensen elkaar raken en geraakt worden, en komt er beweging in zaken die anders soms muurvast zitten en waarbij praten niet (meer) helpt. In het sociale domein is dat cruciaal. Het boek Arts-Based Research roept op meer met dit type onderzoek te gaan experimenteren. Het biedt tevens houvast voor de praktische invulling.

artsNiet alles is te vatten in woorden. Onderzoekers in het sociaal domein, die bijvoorbeeld werken met dementerende ouderen en mensen in armoede of eenzaamheid, worden hier veelvuldig mee geconfronteerd. Verhalen, muziek, poëzie, dans, beeldende kunst en audiovisuele media kunnen goede tools zijn om op een andere manier informatie op te halen en te delen. Denk aan een fototentoonstelling die vorm geeft aan de betekenis van armoede, of muziek die de gevolgen van eenzaamheid tot uiting brengt. Hoe kan deze kunstgerichte benadering meer worden geïntegreerd in kwalitatief hoogwaardig, praktijkgericht onderzoek? Daarover schreven HU-onderzoekers van het lectoraat Participatie en Stedelijke Ontwikkeling het boek Arts-Based Research, in samenwerking met Zuyd Hogeschool. De inzet is: het opleiden tot onderzoekende, creatieve sociale professionals.

Nieuw perspectief 

Door Arts Based Research (ABR) kies je er als onderzoeker voor om door een ander venster naar een bepaald verschijnsel te kijken, waardoor je ook andere kennis opdoet.  Door de inzet van ABR bij sociale vraagstukken kunnen onderzoekers op een andere manier, vanuit een ander perspectief de complexe praktijk van het brede sociaal domein benaderen. Dit kan leiden tot nieuwe oplossingen voor sociale vraagstukken.

Verhalen, theater

In het boek worden verschillende delen van het onderzoeksproces beschreven waarin ABR een rol kan spelen. Zo kunnen de kunsten worden ingezet bij de onderzoeksopzet, dataverzameling, analyse en presentatie. Dataverzameling kan bijvoorbeeld worden gedaan via verhalen van mensen. Dat gebeurt al in het Europese project innosi, waarin mensen hun ervaringen met integratie en werkeloosheid deelden op een visuele, verhalende manier. Onderzoeksresultaten kunnen ook in beelden, muziek of dans worden vormgegeven. Dit gebeurde onlangs in de afsluiting van een HU-onderzoek naar Werkende vrouwen in de overgang, waarbij de verhalen van de betreffende vrouwen en de issues waar ze tegenaan lopen verteld werden in een theatervoorstelling.  

Meer weten?

ABR biedt dus andere mogelijkheden voor het doen van onderzoek naar maatschappelijk relevante thema’s. Meer weten? Het boek Arts-Based Research is hier te bestellen. Lees ook het artikel dat onlangs in het Journal of Social Intervention verscheen: Arts-based research voor het sociaal domein.