Lectoraat Geletterdheid

(2006 – heden)

Het Lectoraat Geletterdheid is gericht op de vraag of de groei van de taal- en kennisontwikkeling van kinderen kan worden bevorderd door een rijk onderwijsaanbod aan betekenisvolle en motiverende leeservaringen.

Op basis van de beschikbare wetenschappelijke evidentie  worden door het lectoraat leesinterventieprogramma’s ontwikkeld voor de onderwijspraktijk. Het gaat om integrale schoolverbeteringsprogramma’s, waarin niet alleen het programma voor lezen is opgenomen, maar ook aanwijzingen zijn opgenomen voor de leerkracht in de groep en de aansturing van de schoolleiding. Deze programma’s worden samen met de scholen en de lerarenopleidingen van de HU in de praktijk uitgeprobeerd en geëvalueerd. 

De aldus ontstane nieuwe kennis wordt benut voor vernieuwing van het curriculum taal/Nederlands en geletterdheid van de lerarenopleidingen en wordt gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en vaktijdschriften.

Binnen het lectoraat zijn twee concepten ontwikkeld die de scholen én de lerarenopleidingen kunnen inzetten om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Het eerste concept is het werken met een cyclisch model van observatie en feedback, gericht op de professionele ontwikkeling van de (aankomend) leraar. Het tweede concept betreft doelgericht werken aan opbrengsten door scholen, gericht op systematische verbetering van de leerlingresultaten.

Expertise Lectoraat Geletterdheid

Domein

In het Lectoraat Geletterdheid wordt onderzoek uitgevoerd naar de leesontwikkeling van kinderen en jongvolwassenen. Daarnaast wordt onderzoek uitgevoerd naar leerkrachtgedrag waarmee de prestaties van leerlingen positief worden beïnvloed. Het gaat hierbij zowel om leerprestaties in het algemeen, als om prestaties op het vakgebied lezen. De empirische evidentie uit dit onderzoek wordt ingezet in projecten die zijn bedoeld om de onderwijskwaliteit van scholen te optimaliseren. Deze empirische evidentie wordt ook gebruikt om de opleidingen te verbeteren, wat uiteindelijk ten goede komt aan de vakdidactische kwaliteit van (aankomende) leraren.

De onderzoekers van het Lectoraat Geletterdheid hebben expertise op de volgende terreinen:

  • alle domeinen van lezen;
  • effectief leerkrachtgedrag;
  • schoolverbetering.

Methodisch/technisch

In de projecten die worden uitgevoerd door het Lectoraat Geletterdheid worden de implementatie van de aanpak en de gerealiseerde effecten nauwkeurig gevolgd en vastgelegd. In het kader van deze monitoring zijn op alle bovengenoemde domeinen observatie-instrumenten en vragenlijsten ontwikkeld en zijn de procedures voor het verzamelen en analyseren van onderzoeksdata verregaand geautomatiseerd.

De onderzoekers van het Lectoraat Geletterdheid hebben expertise op de volgende terreinen:

  • projectmanagement van grootschalig onderzoek;
  • grootschalig kwantitatief onderzoek;
  • instrumentconstructie;
  • datastructuren en bestandsopbouw;
  • digitalisering van dataverwerking;
  • digitalisering van feedback;
  • data-analyse (multivariate en multiniveau analyses, structural equation modeling).

Training/begeleiding/coaching

In door het Lectoraat Geletterdheid uitgevoerde projecten worden de gewenste resultaten bereikt door middel van training, begeleiding en coaching van schoolteams en individuele medewerkers in het primair- en speciaal onderwijs en in het voortgezet onderwijs. Binnen hbo-instellingen gaat het om de opleiding van studenten en om de professionalisering van docenten.   

De onderzoekers van het Lectoraat Geletterdheid hebben expertise op de volgende terreinen:

  • opzet en uitvoering van school-verbetertrajecten;
  • begeleiden van scholen en schoolteams;
  • coaching van scholen en schoolteams;
  • begeleiding van opleiders;
  • geven van onderwijs;

Meer informatie