Lectoraat Building Future Cities

De bouwsector maakt grote veranderingen door en staat voor enorme uitdagingen op economisch, ecologisch en maatschappelijk gebied. Nieuwe manieren van werken en samenwerken in de bouwketen kunnen bijdragen aan een bouwsector die de uitdagingen van vandaag en morgen aankan.

Maatschappelijke opgave voor de bouwsector

De nieuwe manier van werken en samenwerken in de bouwketen zal zich minder kenmerken door tegenstellingen en strijd, en meer door integraal samenwerken en het leveren van toegevoegde waarde voor opdrachtgevers, klanten, eindgebruikers en maatschappij. Samenleving en markt vragen niet alleen om transparantie en productiviteit, maar ook om een klantgerichte en omgevingsgerichte benadering van hun vraagstuk.

Het lectoraat wil bijdragen aan een productiever en duurzamer bouwsector, die slimmer omgaat met de inzet van middelen, capaciteiten en informatie in de keten. Dit draagt bij aan de realisatie van een slimmer, gezonder en duurzamer gebouwde omgeving.

Duurzaamheid en productiviteit van de bouwketen

De bouwketen staat voor grote opgaven: het verbeteren van duurzaamheid en het verbeteren van de productiviteit.

Verbetering van duurzaamheid
De opgave voor de bouwketen is in de eerste plaats gericht op de verbetering van duurzaamheid. Dan hebben we het niet alleen over de energieopgave, zoals radicale of stap-voor-stap renovatie van bestaande woningen tot energieneutraal prestatieniveau. Maar dan hebben we het ook over hergebruik van grondstoffen en circulaire economie. Op beide vlakken – energie- en grondstoffenverbruik – staat de bouw bovenaan, en dat betreft zowel het gebouwde product als het bouwproces. Een ontwikkeling naar meer recycling en upcycling, efficiënter materiaalgebruik in ontwerp en uitvoering en minder verspilling is noodzakelijk. Daarbij horen ook maatschappelijk verantwoord ondernemen en omgevingsbewust handelen, zoals het verminderen van uitstoot, overlast en verkeershinder en andere negatieve effecten van bouwen. Deze aspecten spelen vooral in steden en binnensteden, de bestaande omgeving dus.

Verbetering van productiviteit
Het tweede aandachtsgebied voor de bouwketen is gericht op verbetering van productiviteit. Vergeleken met andere sectoren is de productiviteitsontwikkeling van de bouw ver achtergebleven. Door de afname van de beroepsbevolking zullen we meer moeten doen met minder mensen. Er zijn diverse oplossingsrichtingen:


  • Het doorontwikkelen van vakmanschap en professionaliteit. We moeten optimaal gebruik maken van capaciteiten van mensen, organisaties en onderlinge samenwerking. Meer samenwerking, een integraler benadering van contracten, meer participatie en meer co-creatie zullen leiden tot een hogere productiviteit en effectiviteit in de bouwketen ‘van zand tot klant’. Door industrialisatie zullen productkwaliteit en procesefficiëntie toenemen en daarmee ook de productiviteit van de sector.

  • Productiviteitsontwikkeling kunnen we ook bereiken door meer dan voorheen te innoveren en intensiever gebruik te maken van ICT, gekoppelde data en ‘big data’.

Doelgebieden voor het lectoraat

Vernieuwing van de bouwketen kan en moet bijdragen aan meer duurzaamheid en hogere productiviteit. Het lectoraat werkt hieraan in vier doelgebieden die voortdurend aandacht krijgen in onderzoek, onderwijs en interactie met de praktijk; bij voorkeur in combinatie met diverse thema’s per doelgebied:

  • Circulaire economie: hergebruik van componenten uit bestaande bouw, verwerken van bouw- en sloopafval in productie van nieuwe bouwdelen, en ontwerpen van nieuwe bouwwerken met gerecycled materiaal en zo geassembleerd dat bouwwerken demontabel zijn.

  • Lean management: waardegedreven ontwerpen en bouwen, vraagsturing, gezamenlijke ‘pull’ planning, reductie van verspilling, integraal kwaliteitsmanagement, just-in-time logistiek, multidisciplinaire teams, zelfsturing, continue verbetering.

  • Ketensamenwerking en ketenmanagement (supply chain management): integrale samenwerking tussen partijen in de keten, integraal ontwerpen en bouwen, integrale bouwlogistiek, modulair industrieel bouwen.

  • ICT en BIM: BIM (Building Information Model) als methodiek om lean bouwen, planning en logistiek te ondersteunen en sturen; BIM in combinatie met Big Data en ICT-systemen op stedelijk niveau om effecten voor omgeving, transport, uitstoot en materiaalgebruik te kunnen voorspellen; en om sturend te kunnen zijn voor verbeterde logistiek en meer recycling/upcycling in projecten.

Doorvertaling in onderzoek, onderwijs en interactie met praktijk

Deze trends en ontwikkelingen in de bouwsector bieden een goede kans om een vernieuwing van de bouwketen te bereiken. Via onderzoek en onderwijs zal het lectoraat daaraan een bijdrage leveren. Omgekeerd zal de beroepspraktijk binnen het lectoraat worden gehaald om richting te geven aan het onderzoek en inspiratie te bieden aan het onderwijs.

Bedrijven, onderzoekers, docenten en studenten staan in het lectoraat nauw met elkaar in verbinding. Een voorbeeld hiervan in het onderwijs is het integrale afstudeeratelier Connecting Network. In dit netwerk verrichten HU-studenten hun afstudeeronderzoek bij diverse bouwbedrijven, in samenwerking met het lectoraat. Thema’s als ketensamenwerking, circulaire economie en ‘lean’ werden onderzocht bij onder meer Unica, BAM, Brink, Talen Vastgoed en JHK Architecten. De gemengde werkvorm van studenten met bedrijven en docenten en ook andere instellingen wordt voor afstuderen, 10EC en 5EC inmiddels ook toegepast op het TKI-project (Topconsortium Kennis en Innovatie).

In het langjarige TKI-topsectoronderzoek ‘4C (Cross Chain Control Center) in de Bouwlogistiek’ doen studenten met een groep bedrijven en andere onderzoeksinstellingen - waaronder TNO en TUDelft - een onderzoek naar vormen en effecten van innovatieve bouwlogistiek en informatiebundeling en sturing van bouwlogistiek. Dit onder meer door middel van BIM. In het eerste jaar lopen twee proefprojecten met TBI en VolkerWessels. Het lectoraat speelt hierin een actieve rol, samen met docenten en studenten van het Instituut Gebouwde Omgeving, de opleiding Technische Bedrijfskunde (Institute for Engineering and Design) en de opleiding Logistiek en Economie (Faculteit Economie en Management).

Bouw vraagt professionals ‘nieuwe stijl’

De bouw ‘nieuwe stijl’ vraagt om professionals ‘nieuwe stijl’. Het lectoraat richt zich over de volle breedte van het domein Built Environment op procesinnovatie en vernieuwing van de bouwketen. Het lectoraat levert bijdragen aan de kennis- en onderwijsontwikkeling om zo nieuwe professionals op te leiden die toegerust zijn om de bouw ‘nieuwe stijl’ vorm te geven. Daartoe wordt onder andere onderzoek gedaan op het gebied van ketensamenwerking, lean management, circulaire economie en duurzame bouwlogistiek.

Het onderzoek wordt niet alleen benut in de beroepspraktijk, maar ook in het onderwijs. Opleidingen zullen gebruikmaken van de onderzoeksresultaten en deze in het onderwijs integreren, met name in het Instituut Gebouwde Omgeving. Zo levert de HU in de toekomst professionals af die kennis en ervaring hebben op het gebied van nieuwe manieren van werken en samenwerken in de bouwsector.

Ontwikkeling van het lectoraat

Het lectoraat is in 2007 gestart. Sindsdien is veel bereikt, maar het belang van het lectoraat voor onderzoek, onderwijs en beroepspraktijk is onverminderd groot gebleven. De focus was aanvankelijk gericht op ontwikkeling van de cultuur en capaciteiten in de bouwketen. Nog steeds is het lectoraat gedreven door fundamentele en noodzakelijke veranderingen in de bouwketen, die gericht zijn op efficiënte en effectieve inrichting van de bouwketen, hogere productiviteit en duurzamer steden.

Meer informatie

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten